Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 2026, т. 4, № 10, с. 63-71
YIRIK TADBIRLAR DAVRIDA MEHMONXONA VA TURISTIK XIZMATLAR O‘SISHINING HUDUDLARARO TAHLILI: SAMARQAND VILOYATI MISOLIDA «FARQLAR FARQI» YONDASHUVI
Аннотация · Abstract
Yirik tadbirlardan keyingi turizm o‘sishini faqat tadbir ta’siri bilan izohlash uchun oddiy vaqt bo‘yicha taqqoslash yetarli emas. Maqolada Samarqand viloyatida 2022 yildan keyin mehmonxona va o‘xshash obyektlar soni hamda yashash va ovqatlanish xizmatlari hajmi boshqa hududlarga nisbatan qanday o‘zgargani o‘rganildi. Rasmiy statistika axborot tizimi (SIAT) ma’lumotlari asosida 14 hududning 2017–2025 yillardagi 126 ta hudud–yil kuzatuvidan iborat panel tuzildi. Hudud va yil bo‘yicha qat’iy ta’sirlarga ega «farqlar farqi» modeli, hududiy chiziqli tendensiyalar, dinamik (eventstudy) spetsifikatsiya, tahlil davri va taqqoslama guruhni o‘zgartirish hamda platsebo-o‘rin almashtirish tekshiruvlari qo‘llandi. Asosiy hisobda mehmonxonalar bo‘yicha nisbiy farq +51,76 foiz, hududiy tendensiya hisobga olinganda +53,84 foiz bo‘ldi. Xizmatlar bo‘yicha baho esa +48,54 foizdan −5,17 foizga tushdi: dinamik model Samarqand xizmatlari 2022 yilgacha ham 14 hudud orasida eng tez nisbiy sur’atda o‘sib kelganini ko‘rsatdi. Oddiy o‘sish sur’atlari taqqoslanganda Samarqand mehmonxonalari oldingi davrda boshqa hududlardan orqada qolib, keyingi davrda ulardan o‘zib ketgani, xizmatlar esa ikkala davrda ham tez o‘sgani kuzatildi. Mehmonxonalar bo‘yicha natija ko‘pchilik tekshiruvlarda saqlandi, biroq 2020–2021 yillar chiqarilib, tendensiya qo‘shilganda +29,52 foizga kamaydi va aniqligini yo‘qotdi. Ushbu ko‘rsatkichlar tadbirning alohida sababiy ta’sirini o‘lchamaydi: bitta asosiy hudud, yillik ma’lumot va bir vaqtda ro‘y bergan investitsiyalar bunday xulosani cheklaydi. Keyingi tahlil tadbir sanalari, xona-kechalar, narx va investitsiyalar haqidagi oylik ma’lumotlarga tayanishi lozim.
Сведения · Details
- Журнал · Journal Муҳандислик ва Иқтисодиёт
- Язык · Language узбекский
- Цитирования (Crossref) · Citations 0