Central AsianResearch Index

МАВҚЕИ КАТЕГОРИЯҲОИ ЛУҒАВӢ ДАР ОСОРИ ҲОҶӢ ҲУСАЙНИ КАНГУРТӢ

Мақола ба таҳқиқи хусусиятҳои луғавии забони осори шоири тоҷик Ҳоҷӣ Ҳусайни Кангуртӣ , ки дар охири асри XIX ибтидои асри XX зиндагӣ кардааст, бахшида шудааст. Муаллифи мақола бо такя ба қавоиди лексикология ҳамчун бахши забоншиносӣ аҳамияти омӯзиши таркиби луғавии забонро таъкид мекунад. Дар мақола қайд мешавад, ки Ҳоҷӣ Ҳусайни Кангуртӣ бо истифода аз ғановати луғавӣ ва дастурии забони тоҷикӣ аз шоирони ҳамзамони худ бо услуби инфиродии истифодаи калимаҳо, калимасозӣ ва баёни шоирона фарқ мекунад. Таваҷҷуҳи вижа ба истифодаи усулҳои гуногуни луғавӣ аз ҷониби Ҳоҷӣ Ҳусайн Кангуртӣ барои эҷоди забони фасеҳу ифоданоки осораш дода мешавад. Муаллиф падидаҳоеро, аз қабили сермаъноии калимаҳо ( полисемия ), мутародифот, истифода аз абзорҳои баёни ҳунарӣ, аз ҷумла истиора таҳлил мекунад. Намунаҳои сермаъноии калимаҳои "сар" ва "чашм" дар шеъри Кангуртӣ, инчунин маъноҳои гуногуни калимаи "абр" батафсил баррасӣ мешаванд. Дар мақола ҳамчунин ҳолатҳои истифодаи синонимҳо дар асарҳои шоир мавриди таҳқиқ қарор мегиранд. Намунаҳои истифодаи радифҳои гуногуни синонимӣ, аз ҷумла, калимаҳое, ки "ҷаҳон"-ро ифода мекунанд (ҷаҳон, олам, дунё, фалак ва ғайра) ва "рӯй"-ро ифода мекунанд (рӯй, рух, чеҳра, симо ва ғайра) оварда мешаванд. Муаллиф таъкид мекунад, ки ҳар яке аз синонимҳо дар ин радиф тобишҳои маъноӣ ва рангомезии сабкии хоси худро доранд.

Сведения

Опубликовано
2025 · № 1 (114)
Источник
cyberleninka.ru
Язык
Таджикский
ISSN
2219-5408
Издатель
Таджикский государственный педагогический университет имени Садриддина Айни