Central AsianResearch Index

ХАЛҚАРО СИЁСИЙ УРУШЛАРНИНГ ЖАҲОН ИҚТИСОДИЁТИ ВА ХАЛҚАРО ИҚТИСОДИЙ МУНОСАБАТЛАРГА ТАЪСИРИ: МАКРОИҚТИСОДИЙ ТАҲЛИЛ ВА ГЕОСИЁСИЙ ХАВФ-ХАТАРЛАР

Бугунги глобаллашув ва ўзаро боғлиқлик шароитида халқаро сиёсий урушлар, геосиёсий зиддиятлар ва иқтисодий санкцияларнинг жаҳон иқтисодиётига таъсири мисли кўрилмаган даражада долзарб аҳамият касб этмоқда. Ушбу мақоланинг асосий мақсади 2024–2026 йиллардаги реал геосиёсий воқеалар, хусусан, Яқин Шарқ ва Шарқий Европадаги ҳарбий тўқнашувлар, Қизил денгиздаги логистик инқирозлар ҳамда йирик давлатлар ўртасидаги савдо урушларининг халқаро иқтисодий муносабатларга таъсирини эконометрик ва макроиқтисодий таҳлил қилишдан иборатдир. Тадқиқот жараёнида Геосиёсий хавф индекси (GPR) ҳамда Вектор авторегрессия (VAR) моделлари ёрдамида сиёсий шокларнинг глобал инфляция, энергия ресурслари нархи ва таъминот занжирларига таъсири баҳоланди. Олинган натижалар шуни кўрсатдики, геосиёсий кескинликнинг ортиши глобал логистика харажатларини ўртача 150-200 фоизга ошириб, жаҳон иқтисодий ўсиш суръатларини 0,8-1,2 фоиз бандга секинлаштирди ва геоиқтисодий фрагментация жараёнларини тезлаштирди. Тадқиқот якунида глобал иқтисодий хавф-хатарларни юмшатиш ва Ўзбекистон каби очиқ иқтисодиётга эга давлатларнинг макроиқтисодий барқарорлигини таъминлаш бўйича стратегик таклифлар ишлаб чиқилган.

Сведения

Опубликовано
2026 · Т. 9, № 9, С. 80-85
Язык
Узбекский
ISSN
3030-315X
Издатель
Karshi State Technical University
Аффилиации
Qarshi Davlat Universiteti