ЕУРОПАЛЫҚ ОДАҚТЫҢ ОРТАЛЫҚ АЗИЯҒА ҚАТЫСТЫ СТРАТЕГИЯСЫ АЯСЫНДАҒЫ ЕО МЕН ҚЫРҒЫЗСТАН ЫНТЫМАҚТАСТЫҒЫНЫҢ ТАРИХИ АСПЕКТІЛЕРІ (2007–2013 ЖЖ.)
Мақалада 2007–2013 жылдар аралығында Еуропалық Одақтың Орталық Азияға қатысты стратегиясының іске асырылуына баса назар аударыла отырып, Еуропалық Одақ пен Қырғыз Республикасы арасындағы ынтымақтастықтың тарихи даму үдерісі қарастырылады. ЕО мен Қырғызстан арасындағы қатынастардың 1990-жылдардың басында екіжақты байланыстардың орнауынан және Әріптестік пен ынтымақтастық туралы келісімнің жасалуынан бастап, 2007 жылы неғұрлым кешенді өңірлік тәсілдің қабылдануына дейінгі эволюциясы зерделенеді. Зерттеуде аталған Стратегия аясындағы ынтымақтастықтың негізгі мақсаттары, тетіктері мен басым бағыттары талданады. Олардың қатарында адам құқықтарын қорғау, құқық үстемдігін қамтамасыз ету, тиімді мемлекеттік басқару мен демократияландыру, білім беру, экономикалық даму мен сауда, энергетика мен көлік, экологиялық орнықтылық пен су ресурстарын басқару, өңірлік қауіпсіздік, шекараларды басқару және мәдениетаралық диалог мәселелері қамтылған. Еуропалық Одақтың TACIS, Даму саласындағы ынтымақтастық құралы (Development Cooperation Instrument – DCI), BOMCA, CADAP, TRACECA және INOGATE сияқты көмек көрсету бағдарламалары мен құралдарына, сондай-ақ Қырғызстанға көрсетілген қаржылық қолдауға ерекше назар аударылады. Мақалада 2007 жылғы Стратегияның қабылдануы ЕО мен Қырғызстан арасындағы қатынастарды трансформациялаудың маңызды кезеңі болғаны және өзара іс-қимылды негізінен «донор–реципиент» үлгісінен неғұрлым кең ауқымды әріптестік форматына біртіндеп көшіруге ықпал еткені негізделеді. Сонымен қатар ынтымақтастықтың тиімділігіне кері әсер еткен бірқатар шектеуші факторлар айқындалады. Олардың қатарында үйлестірудің жеткіліксіздігі, бюрократиялық кедергілер, сыбайлас жемқорлық және практикалық нәтижелерді бағалаудың тиімді тетіктерінің болмауы атап көрсетіледі. Зерттеу қорытындысында ЕО мен Қырғызстан арасындағы орнықты ынтымақтастықты одан әрі дамыту саяси диалогты жалғастыруға, демократиялық және экономикалық реформаларды дәйекті жүзеге асыруға, бірлескен бастамаларды тиімді үйлестіруге, сондай-ақ қауіпсіздік, экономика, қоршаған ортаны қорғау және даму салаларындағы ортақ мәселелерді шешуге бағытталған өңірлік ынтымақтастықты нығайтуға байланысты екендігі тұжырымдалады.
Сведения
- Опубликовано
- 2026 · Т. 85, № 3
- Язык
- Казахский
- ISSN
- 2312-475X
- Издатель
- K. Zhubanov Aktobe Regional University