Agrobiznes, fan va texnologiyalar, 2026, т. 4, № 10
Qishloq xo'jaligi sektorining resurs salohiyatini baholashda xususiy ko'rsatkichlarni standartlashtirish muolajasi: usullarni qiyosiy tahlil qilish va tanlovni asoslash
Аннотация · Abstract
Ushbu maqola qishloq xo'jaligi sektorining resurs salohiyatini baholashda ko'rsatkichlarni standartlashtirishdagi metodologik masalalarni o'rganadi. Tadqiqotning maqsadi turli ko'rsatkichlar uchun standartlashtirish usullarini qiyosiy tahlil qilish va keyinchalik integral indeksga agregatsiya qilish uchun optimal usulni tanlashni asoslashdir. Metodologik asos tizimli yondashuv, iqtisodiy tahlil, qiyosiy tahlil va ilmiy umumlashtirishga asoslangan. Tadqiqotda uchta standartlashtirish usulining (chiziqli standartlashtirish, standartlashtirish va nisbiy qiymat usuli) qiyosiy tahlili keltirilgan, chiziqli standartlashtirishni tanlash asoslangan, rag'batlantiruvchi va to'xtatuvchi omillar uchun to'g'ridan-to'g'ri va teskari formulalardan foydalanish holda standartlashtirish protsedurasi ishlab chiqilgan, standartlashtirishning maxsus holatlari (chetga chiqishlar, minimal va maksimal qiymatlarning tengligi, salbiy qiymatlar, foiz ko'rsatkichlari) tavsiflangan, ko'rsatkichlarni ko'p kollinearlik uchun tekshirish tartibi taklif qilingan va to'xtatuvchi omillarni qo'shgan holda standartlashtirishning gipotetik misoli keltirilgan. Xulosa qilib aytganda, ko'rsatkichlarning ta'sir yo'nalishini hisobga olgan holda va ko'p kollinearlikni tekshirish orqali ularni to'g'ri standartlashtirish keyingi agregatsiya va integral resurs salohiyati indeksini shakllantirish uchun zarur shart ekanligi xulosa qilinadi.
Сведения · Details
- DOI 10.68372/bxxh5205
- Журнал · Journal Agrobiznes, fan va texnologiyalar
- Язык · Language узбекский
- Цитирования (Crossref) · Citations 0