Central Asian Research Index

SCIENCE TIME, 2026, т. 4, № 9/2, с. 38-41

INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA INSONNING MILLIY-MADANIY XUSUSIYATLARINI IFODALOVCHI LEKSIK BIRLIKLARNING QIYOSIY-LINGVOMADANIY TAHLILI

Boboyeva Madina Xaydarovna,

Аннотация · Abstract

Maqolada ingliz va o‘zbek tillarida insonning milliy-madaniy qiyofasini shakllantiruvchi leksik birliklar real badiiy, publitsistik va kommunikativ matnlar asosida qiyosiy-lingvomadaniy jihatdan tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor qarindoshlik nomlarining murojaatga ko‘chishi, hurmat va ijtimoiy masofaning leksik ifodasi, mahalla va oqsoqol birliklarining jamoaviy hayotdagi semantik hajmi, mehmon–mezbon munosabatining til orqali baholanishiga qaratiladi. Dadaxon Nuriyning “Mehmon”, Nasiba Abdullayevaning “Hashar”, O‘rinboy Usmonning “Kulsin jinni” hikoyalari, zamonaviy publitsistik matnlar hamda ingliz tilidagi tarixiy va dramatik murojaat kontekstlari tahlil materiali sifatida jalb qilindi. Natijalar o‘zbek tilida aka, opa, buva, oqsoqol singari birliklar biologik qarindoshlik yoki yosh ma’nosidan tashqariga chiqib, hurmat, yaqinlik va jamoaviy vakillikni ifodalashini; ingliz tilidagi sir, madam, gentleman singari birliklar esa ko‘proq formal hurmat, ijtimoiy masofa va odob me’yorlarini leksiklashtirishini ko‘rsatadi. Mahalla va mehmon leksikasining matndagi qo‘llanishi o‘zbek lingvomadaniyatida shaxsning jamoa ichidagi o‘rni individual nominatsiyadan ko‘ra kengroq ijtimoiy ssenariy bilan bog‘lanishini namoyon etadi.

Сведения · Details