Central Asian Research Index

SCIENCE TIME, 2026, т. 4, № 7/2, с. 128-132

ELEKTRON TEZAURUSLARNING LINGVISTIK-TEXNOLOGIK ASOSLARI, TUZILISHI, TARKIBI VA BIRLIKLARINI TANLASH METODIKASI

Muhammadjon Najmiddinov

Аннотация · Abstract

Ushbu maqolada elektron tezauruslarning lingvistik-texnologik asoslari, ularning tuzilishi, tarkibi va an’anaviy lug‘atlardan farqli jihatlari tizimli tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi elektron tezaurus birliklarini tanlash hamda sinsetlarni shakllantirish uchun bosqichma-bosqich metodika ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda tavsifiy, komponent, distributiv va kvantitativ tahlil metodlaridan, shuningdek, BERT tipidagi transformer modellaridan foydalanilgan. Material sifatida “O‘zbek tilining ta’limiy korpusi” va ARANEUM_UZBEKICUM korpusi tanlangan. Natijada, elektron tezaurusda ma’lumotni tashkil etishning uchta asosiy modeli — iyerarxik daraxt, tarmoqli graf va matritsa tuzilmasi — aniqlangan, shuningdek, korpus ma’lumotlari, chastota ko‘rsatkichlari, semantik bog‘lanish va ekspert bahosini birlashtiruvchi olti bosqichli metodika taklif etilgan. Ishlab chiqilgan metodika o‘zbek tili uchun elektron tezaurus yaratishning amaliy asosini tashkil etadi.

Сведения · Details