Central Asian Research Index

Agro kimyo himoya va o`simliklar karantini, 2026, т. 124, № 9

Banan mevalarini quritish usullari va tayyor mahsulot SIFATIGA ta’sir etuvchi omillar

Sadoqat Shuhrat qizi Abdurasulova

Toshkent davlat agrar universiteti

Аннотация · Abstract

Banan mevasi namligi yuqori bo‘lgani uchun tez buziladi, shu sababli quritish uni qayta ishlashning asosiy usullaridan biri hisoblanadi. Ushbu sharh maqolada banan bo‘laklarini quritish bo‘yicha 2012–2026-yillarda e’lon qilingan 10 ta tajribaviy ish solishtirma tahlil qilindi: konvektiv, vakuumli, issiqlik nasosli vakuumli, sublimatsion, mikroto‘lqinli va refraktans oynali quritish. Quritish davomiyligi, samarali namlik diffuziyasi, rang o‘zgarishi, hajmiy kichrayish, fenol birikmalar va C vitamini saqlanishi taqqoslandi. Konvektiv quritishda harorat 50 dan 70 °C gacha oshganda jarayon 480 dan 340 daqiqagacha qisqargan, biroq umumiy rang farqi (ΔE*) 16,4 dan 26,7 gacha oshgan. Limon kislotasi bilan dastlabki ishlov quritish vaqtini 8,3–19,0 % qisqartirgan va 60 °C da fenol birikmalarning eng yuqori miqdorini ta’minlagan. Vakuumli issiqlik nasosli tizimda C vitamini 55,9 % gacha saqlangan. Bitta qiyosiy tadqiqotda sublimatsion va refraktans oynali quritishda rang va antioksidantlar issiq havo hamda vakuumli quritishdagiga qaraganda yaxshiroq saqlangan, ammo sublimatsion quritish eng uzoq (1125 daqiqa) davom etgan. Natijalar quritish usulini xomashyo, bo‘lak qalinligi, dastlabki ishlov va mahsulot maqsadiga qarab tanlash lozimligini ko‘rsatadi.

Сведения · Details