ТҮРКІ, МОҢҒОЛ БАТЫРЛЫҚ ЖЫРЛАРЫНДАҒЫ ЭПИКАЛЫҚ САНА МЕН КЕҢІСТІК
Эпикалық сана – эпостың даму эволюциясын негізінде қалыптасқан көркемдік жетістіктің ең озық үлгісі болып қана қоймай, кейінгі уақыттардағы қоғамдық- әлеуметтік сананың жемісі екендігі айдан анық нәрсе. Ол сонымен бірге эпикалық дәстүрді жаңартушы, жаңаша мазмұн мен соны пішінді қалыптастырушы. Түптен келгенде эпикалық сана дегеніміз сол эпостың тақырыптық-идеялық мазмұнынан өріліп жататын қоғамдық-әлеуметтік көзқарастар, тарихи- мәдени ұстындар, поэтикалық-көркемдік нышандар. Эпостағы эпикалық сана бірден қалыптасқан көркемдік-танымдық құбылыс емес, ол сан ғасырдың жемісі. Ол эпикалық жырдың сюжеттік желісіндегі оқиғалармен атасып, белгілі бір уақыт пен кеңістікте көрініс тауып отырады. Уақыт пен кеңістік эпикалық сананы айқындаушы күш. Түркі, моңғол эпостарындағы эпикалық сананың уақыт пен кеңістікте көрініс табуы бір тектілеу болғанымен, өзіндік ерекшелікке де бай. Ол осы халықтардың дүниетанымына, философиясына, діни ұстанымдарына, көзқарастарына, фольклорлық дәстүріне қатысты болмақ. Біз мақаламызда түркі, моңғол халықтары батырлық жырларындағы эпикалық сана көрінісін уақыт пен кеңістік категориясы негізінде салыстырмалы түрде зерттеуді мақсат еттік.
Сведения
- Опубликовано
- 2022 · № 4, С. 25-31
- Язык
- Казахский
- ISSN
- 2707-9910 · 2788-7979
- Издатель
- Non-profit Limited Company "Kokshetau University named after Sh. Ualikhanov