ВЕГЕТАТИВАЯ УСТОЙЧИВОСТЬ И ЕЕ ВЛИЯНИЕ НА ПОКАЗАТЕЛИ ВАРИАБЕЛЬНОСТИ СЕРДЕЧНОГО РИТМА У ДЕТЕЙ МЛАДШЕГО ШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА: КЕНЖЕ МЕКТЕП ЖАШЫНДАГЫ БАЛДАРДЫН ВЕГЕТАТИВДИК ТУРУКТУУЛУГУ ЖАНА АНЫН ЖҮРӨК КАГУУ ЫРГАГЫНЫН ӨЗГӨРГҮЧТҮК КӨРСӨТКҮЧТӨРҮНӨ ТИЙГИЗГЕН ТААСИРИ
Статья посвящена изучению состояния механизмов регуляции сердечно-сосудистой системы у школьников с разными уровнями вегетативной устойчивости. Для выявления отклонений в работе регуляторных систем проведен анализ вариабельности сердечного ритма у детей с вегетативной устойчивостью и вегетативной неустойчивостью. Исследование проводилось в группе из 60 школьников 7-11 лет. Для определения уровня вегетативной устойчивости был использован адаптированный чешский личностный двухфакторный опросник М. Гавлиновой «Социум - вегетатика». Функциональное состояние регуляторных систем определялось путем проведения исследования вариабельности сердечного ритма по методике Баевского Р.М. Проведена оценка частоты сердечных сокращений, артериального давления и математический подсчет индекса напряженности. По результатам исследования у 50% детей отмечена выраженная вегетативная неустойчивость, при этом у девочек на 23,6% выше, чем у мальчиков. По параметрам вариабельности сердечного ритма в 40-60% случаев отмечался нормотонический тип регуляции работы сердечно-сосудистой системы. Симпатикотония зарегистрирована в 24- 61% случаев, но несколько чаще она была отмечена в группе девочек с вегетативной устойчивостью. Индекс напряженности в 50-60% случаев находился в удовлетворительном диапазоне, но некомпенсированный дистресс был зарегистрирован у девочек с вегетативной устойчивостью. Бул статья – ар түркүн вегетативдик туруктуулуктагы мектеп жашындагы балдардын жүрөк кан тамыр тутумунун иштөө механизмин изилдөө үчүн арналган. Иштөөнү калыптандыруу тутумунун ыгынан тайып, өзгөрүшүн табуу үчүн, балдардын вегетативдик өзгөргүчтүгүнүн туруктуулугун же туруксуздугун изилдөө жүргүзүлгөн. Изилдөө мектеп жашындагы 7-11 жашка чейинки тайпадагы 60 балага жүргүзүлгөн. Вегетативдик туруктуулуктун деңгеелин таап бышыктоо үчүн. Чех окмуштуусу М. Гавлинованын “Социум вегетатика” деген издү 2-факторлук сурамжылоо китепчеси колдонулган. Калыптандыруу тутмдарынын кызмат өтөө абалы, жүрөк кагуу ыргагынын өзгөргүчтүгүн Р.М. Баевдин ыкмасы аркылуу изилдөө менен бышыкталат. Жүрөк кагуу ыргагынын жыштыгы, артериалдык кан басым жана чыңалуунун математикалык индексин аныктоо жүргүзүлгөн. Изилдөөнүн жыйынтыгында 50% балдарда эң бийик вегетативдик туруксуздук байкалган, ошол эле убакта кыздарда 23,6% га жогору, балдарга караганда. Жүрөк кагуу ыргагынын өзгөргүчтүк параметрлери боюнча 40-60% учурунда, жүрөк кан тамыр тутумунун калыптануусунун, нормотондук түрү байкалган. Симпатикотония 24-61% учурда, бирок көбүнчө вегетативдик туруктуулук байкалган кыздарда катталган. Чыңалуу индекси 50-60% учурда, канаттандырарлык диапазондо жайгашкан, бирок калыбынан тайган дисстрес вегетативдик туруктуулуктагы кыздарда катталган. The article is devoted to the study of the state of adaptive mechanisms of regulation of the cardiovascular system in schoolchildren with different levels of vegetative stability. To identify deviations in the work of regulatory systems, an assessment of the characteristics of physical development and heart rate variability in children was carried out. The study was conducted in a group of 60 schoolchildren aged 7-11 years. To determine the level of vegetative stability, an adapted Czech personal two-factor questionnaire by M. Gavlinova "Society - vegetatics" was used. The functional state of the regulatory systems was determined by conducting functional tests of the cardiovascular system and analyzing the variability of the heart rate using the method of R. M. Baevsky. An assessment was made of the heart rate, blood pressure, weight, height, and a mathematical calculation of the stress index, Kerdo, endurance coefficient, and adaptive potential. According to the results of the study, 50% of children had pronounced vegetative instability, with girls having it 23.6% higher than boys. Physical development indicators in 70-90% of children corresponded to the age norm. However, 20% of girls with vegetative instability had a lag in physical development, while in the group of children with vegetative stability, on the contrary, there was an advancement of physical development more in boys (21%) than in girls (16.7%). According to the parameters of heart rate variability, a normotonic type of regulation of the cardiovascular system was noted in 40-43% of cases. The stress index was in the satisfactory range in 50-60% of cases. Sympathicotonia and uncompensated distress were more often registered in children with vegetative stability, mainly in girls. According to the results of functional tests, detraining of the cardiovascular system was more than 80% of cases. The adaptive capabilities of the body are reduced in children with vegetative stability, more often in girls.
Сведения
- Журнал
- Euroasian Health Journal
- Опубликовано
- 2025 · № 1, С. 159-166
- Язык
- Кыргызский
- ISSN
- 1694-8882 · 1694-8890
- Издатель
- Kyrgyz State Medical Academy named after I.K. Akhunbaev
- Аффилиации
- Кыргызская государственная медицинская академия им. И.К. Ахунбаева