QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 2026, т. 18, № C, с. 160-163
O‘ZLASHMA ARTIONIMLARNING MOSLASHUV TIPOLOGIYASI VA VARIANTLILIKNI ME’YORLASHTIRISH TAMOYILLARI
Аннотация · Abstract
Ushbu maqolada o‘zbek onomastikasining o‘rganilmagan sohalaridan biri hisoblangan o‘zlashma artionimlar - jahon hamda rus tasviriy san’ati asarlari atoqli otlarining o‘zbek tilida lisoniy moslashuv xususiyatlari, tarkibiy tuzilishi hamda ularning variantlilik holatlari 81 birlikdan iborat korpus asosida tizimli tadqiq etiladi. Asarlarning o‘zbek tiliga o‘zlashishida to‘liq tarjima (kalka), aralash tip, transkripsiya, tavsifiy tarjima kabi moslashtirish modellarining miqdoriy va sifat ko‘rsatkichlari tahlil qilinib, qabul qiluvchi tilda semantik va madaniy moslik tamoyili yetakchi o‘rin tutishi asoslab beriladi. Tadqiqot jarayonida o‘zlashma nomlarning aksariyati o‘zbek tiliga rus tili vositachiligida kirib kelgani aniqlanib, bu holat ikki bosqichli semantik siljish va xatoliklar kelib chiqishiga sabab bo‘lgani ochib beriladi. Manbalarda uchraydigan ziddiyatli holatlar - diniy-e’tiqodiy tushunchalarning noto‘g‘ri almashtirilishi, leksik buzilishlar va manbashunoslik noaniqliklari tahlil qilinib, o‘zlashma artionimlarni ilmiy, o‘quv hamda lug‘atshunoslik amaliyotida birxillashtirishga qaratilgan olti bosqichli me’yorlashtirish modeli taklif etiladi.
Сведения · Details
- DOI 10.54613/ku.v18ic.1865
- Журнал · Journal QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI
- Язык · Language узбекский
- Цитирования (Crossref) · Citations 0
- Лицензия · License creativecommons.org/licenses/by/4.0