Central AsianResearch Index
Keruen2026

Қазақстандық қолданбалы өнердегі этномодернизм: жаһандану жағдайындағы дәстүр мен инновацияның синтезі

Қазіргі қазақстандық қолданбалы өнер өзгеріс кезеңін бастан кешуде. Мұнда дәстүрлікөркемдік тәжірибелер жаһандық трендтермен байланысқа түседі. Бұл тұрғыда этномәдени кодты өзекті мәдени тәжірибелермен, сандық технологиялармен және инновациялармен үйлестіретінэтномодернизм құбылысы ерекше қызығушылық тудырады. Бұл мақалада қазақстандық қолданбалыөнердегі этномодернизмнің (С. Баширов, И. Рафикова және т.б.) жаһандану сын-тегеуріндеріне қарсытұру жолдары сипатталады. Ол өзгермелі көркемдік ландшафт жағдайында мәдени бірегейліктісақтауға мүмкіндік береді. Мақаланың мақсаты – дәстүрлі бейнелерді түсіндіру тұжырымдамаларын,материалдармен жұмыс жасаудағы технологиялық инновацияларды, жаһандық өнер кеңістігінеендіру тетіктерін талдау арқылы қолданбалы өнердегі қазақстандық этномодернизмнің ерекшелігінанықтау. Зерттеудің әдіснамалық негізі Тәуелсіздік кезеңіндегі қазақстандық қолданбалы өнершеберлерінің туындыларын салыстырмалы талдауды қолдана отырып, өнертану және мәдениеттанутәсілдеріне негізделген. Мақалада Сержан Башировтың «Пайцза» сериясы сияқты негізгі туындылардыстилистикалық талдауға ерекше назар аударылады. Суретшілердің бұқаралық ақпарат құралдарындағысұхбаттары мен көпшілік алдында сөйлеген сөздерін талдау маңызды ақпарат көзіне айналды.Қазақстандық шеберлердің беделді халықаралық іс-шараларға, соның ішінде АҚШ, Бельгия, Германиясияқты елдерде өткізілген көрмелерге және ЮНЕСКО аясында өткізілген фестивальдерге қатысуынзерделеу ерекше маңызды әдіс болды. Ұлттық мотивтерді өзекті әлемдік трендтермен сәтті үйлестіретінзаманауи қазақ суретшілері мен шеберлерінің жұмыстары қаралды. Жаһандық аренада қазаққолданбалы өнерін дәріптеудегі халықаралық көрмелердің, сандық платформалардың және білім берубағдарламаларының рөліне ерекше назар аударылады. Этномодернизм жаһандық мәдени кеңістіктеұлттық өнердің бірегейлігін сақтауға, шығармашылықтың жаңа гибридті нысандарын қалыптастыруға(«неономадизм» стилі), халықаралық аренада қазақстандық өнердің бәсекеге қабілеттілігін арттыруғаықпал ететіні анықталды.

Сведения

Журнал
Keruen
Опубликовано
2026 · Т. 90, № 1, С. 278-289
Язык
Казахский
ISSN
2078-8134 · 2790-7066
Издатель
Institute of Literature and Art named for M. Auezov