Central Asian Research Index

Tibbiyot, ta’lim va innovatsion tadqiqotlar, 2026, т. 2, № 10, с. 450-455

ALTSGEYMER KASALLIGINI ERTA VA PREKLINIK DIAGNOSTIKA QILISHNING INNOVATSION YONDASHUVLARI: SUYUQLIK BIOMARKERLARI, NEYROIMAGING VA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR

Maftuna Timur qizi Amirova, Mahliyo Qodir qizi Butunboyeva, Diana Ismailovna Shevketova, Bahora Kamolovna Musurmonova, Dilobar Muhiddin qizi Sharipova

Аннотация · Abstract

Altsgeymer kasalligi demensiyaning eng keng tarqalgan sabablaridan biri bo‘lib, kognitiv funksiyalarning progressiv pasayishi va miya to‘qimalaridagi neyrodegenerativ o‘zgarishlar bilan tavsiflanadi. Kasallikni erta aniqlash, klinik simptomlar yaqqol namoyon bo‘lishidan oldin biologik jarayonlarni baholash va individual prognozni aniqlashtirish zamonaviy nevrologiyaning muhim vazifalaridan hisoblanadi. Maqolada Altsgeymer kasalligini erta va preklinik bosqichlarda aniqlashga qaratilgan zamonaviy diagnostik yondashuvlar ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilinadi. Qon plazmasi va orqa miya suyuqligidagi amiloid-beta, fosforillangan tau oqsillari, neyrofilament yengil zanjiri hamda glial fibrillyar kislotali oqsil kabi biomarkerlarning diagnostik imkoniyatlari yoritiladi. Shuningdek, magnit-rezonans tomografiya, amiloid va tau pozitron-emission tomografiyasi hamda sun’iy intellektga asoslangan raqamli diagnostika texnologiyalarining o‘rni ko‘rib chiqiladi. Tahlil natijalari turli diagnostik usullarni kompleks qo‘llash kasallik bilan bog‘liq biologik o‘zgarishlarni aniqlash imkoniyatlarini kengaytirishi mumkinligini ko‘rsatadi. Biroq ularni klinik amaliyotga joriy etishda diagnostik aniqlik, iqtisodiy samaradorlik, mavjud cheklovlar va etik talablarni hisobga olish zarur.

Сведения · Details