“ДИВАН ЛУГАТ АТ-ТҮРКТӨ” КЕЗДЕШКЕН МУЗЫКАЛЫК ТЕРМИНДЕР
XI кылымда жашаган улуу түрк тилчи жана ойчул Махмуд Кашгаринин “Диван Лугат ат-Түрк” аттуу энциклопедиялык эмгеги түрк тили менен адабиятынын, түрк элдеринин тарыхы жана географиясы боюнча жазылган эң байыркы эмгектердин бири. Ошондой эле аталган эмгек түрк элдеринин маданияты жана этнографиясы боюнча негизги булактардын бири. “Диван Лугат ат-Түрк” түрк элдеринин бай материалдык жана руханий баалуулуктары тууралуу, анын ичинде орто кылымдагы түрктөрдүн музыкалык маданияты боюнча да кызыктуу этнографиялык маалыматтарды берет. Бул эмгекте биринчи жолу ыр, күү, кошок, айтыш сыяктуу обонду билдирген түшүнүктөр айтылып, ошол мезгилдин кээ бир үйлөмө, чертме кылдуу жана урма аспаптарда ойнолгон музыкалык аткаруу жөнүндө маалыматтар берилген. Алсак, Махмуд Кашгари өз эмгегинде ошол доордун башка кылдуу аспаптары кобуз, икеме/эгеме, ченг/чонг/чуң жана бучы сыяктуу аспаптары, түрктөрдүн көөнө үйлөмө аспаптары сыбызгу, боргуй жана урма аспап болгон товыл жөнүндө да маалымат берет. Макалада “Диванда” кездешкен музыкалык терминдер азыркы кыргыз тилиндеги жалпылыктары менен салыштырылып каралды.
Сведения
- Опубликовано
- 2023 · № 1(1), С. 1-11
- Язык
- Кыргызский
- ISSN
- 1694-8874
- Издатель
- Osh State University