VARIABILITY OF THE MAIN ECONOMICALLY VALUABLE TRAITS OF BARLEY
Арпа сорттарының генетикалық өзгергіштігін зерттеу климаттың өзгеруі жағдайында және экологиялық проблемалар жағдайында, ауыл шаруашылығы өнімділігін қамтамасыз ету қажеттілігі жағдайында ерекше маңызды. Зерттеудің мақсаты – арпа сорттарының топырақтың тұздануына төзімділігін бағалай отырып, өнімділігі жоғары және бейімделген сорттарды анықтау. Бұл мақсатқа жету үшін арпа сорттарының тұзға төзімділігіне диагностика жүргізіліп, тұздануға төзімділігі жоғары сорттар анықталды. Арпаның 45 сортын зерттеу нәтижесінде оның 37 сорты тұзға төзімділік танытқанымен, өсе келе кейбіреулері тұздануға шыдай алмай, дамуын тоқтатқаны анықталды. Осы 37 сорттың ішінен нағыз тұзға төзімділігі бар және стандартты сортпен салыстырғанда қанағаттанарлық өнім бере алатын күйзеліс жағдайында өсіп, дамуын жалғастыратын 13 генотип таңдалды. Бұл сорттар гибридті будандастыруда сынаушылар ретінде қолданылған және оларды ауылшаруашылық тәжірибесінде құнды ететін көптеген пайдалы сипаттамалары бар. Зерттеу сонымен қатар әртүрлі сипаттамалардың генетикалық өзгергіштік дәрежесі әртүрлі болатынын көрсетті. Сонымен, алынған мәліметтерге сәйкес, масақтағы дәндердің саны мен 1000 дәннің салмағы жоғары генетикалық өзгергіштікке ие, олардың пайда болуындағы генетикалық факторлардың маңыздылығын көрсетеді. Бұл сипаттамалар өнімділік пен астық сапасын арттыру үшін өсімдіктерді таңдауда шешуші рөл атқарады. Екінші жағынан, өсімдіктің биіктігі сыртқы жағдайларға және қоршаған ортамен әрекеттесуге байланысты, бұл осы белгінің генетикалық өзгергіштік деңгейінің төмендігінен көрінеді (12,3%). Алынған нәтижелердің ауылшаруашылық тауар өндірушілері үшін практикалық мәні бар, өйткені олар жергілікті жағдайларға ең қолайлы арпа сорттарын таңдай алады. Бұл азық-түлік қауіпсіздігі мен ауыл шаруашылығының экономикалық тиімділігін қамтамасыз ету үшін маңызды болып табылатын өнімділік пен өнім сапасын арттыруға көмектеседі
Сведения
- Опубликовано
- 2024 · Т. 1, С. 130-143
- Язык
- Английский
- ISSN
- 1607-2782 · 2958-8359 · 2958-8367
- Издатель
- Korkyt Ata Kyzylorda University