Central AsianResearch Index

EFFECT OF PHOSPHORUS FERTILIZERS ON THE WEIGHT AND DISTRIBUTION OF ALFALFA ROOTS ON LIGHT-CHESTNUT SOILS

АШЫҚ ҚАРА-ҚОҢЫР ТОПЫРАҚТА ӨСІРІЛГЕН ЖОҢЫШҚА ДАҚЫЛЫ ТАМЫРЫНЫҢ ЖИНАҚТАЛУ МАССАСЫ МЕН ТАРАЛУЫНА ФОСФОР ТЫҢАЙТҚЫШТАРЫНЫҢ ӘСЕРІ

Мақалада Қазақстанның оңтүстік-шығысы ашық қара-қоңыр топырақта өсірілген жоңышқа дақылдарының тамырының массасы мен қоректік элементтердің жинақталуын зерттеу нәтижелерінде көрсетілген. Жұмыс барысында фосфор тыңайтқыштарының әсерінен жоңышқа дақылы тамырының топырақ қабаттарында жиналуы мен олардың таралу қарқындылығы анықталды. Үш жылдық жоңышқаның тамыр жүйесінің таралуы оның жасы мен су құбылымына байланысты. Суармалы жағдайдағы жоңышқа дақылының жалпы тамыр салмағы 0-80 см топырақ қабатында үш жыл ішінде айтарлықтай жоғарылайды. Жоңышқа дақылының негізгі тамыры жыртылатын қабатта (0-20 см) орналасқан және барлық тамыр жүйесінің мөлшерініңшамамен 60%-ын құрайды. Алайда қоректену үшін өте маңызды ұсақ тамырлар топырақ қабатының 25-70 см тереңдігінде бірінші, екінші қосалқы тамырлардың жанында орналасқан. Бұл тамырлар шашақ тамырлармен бірге тамыр жүйесіндегі белсенді бөлігіне жатады. Нақ осы бөлікте азот сіңіретін түйнек бактериялары дамиды. Жоңышқа дақылының негізгі тамыр жүйесінің беріктігі мен тереңге таралуы нәтижесінде 2-3 жыл ішінде жалпы тамырдың құрғақ массасы құрамында азот, фосфор және калийдің жоғарғы мөлшері бар көп көлемді құрғақ масса жинақталады. Тамыр қалдықтарыныңқұрамындағы қоректікэлементтердің мөлшері негізінентопырақтың қайқабатындатаралғандығына байланыстышоғырланады. Жалпы алғанда үш жылдан соң жоңышқа дақылының тамыр жүйесінен топырақтың жыртылатын қабатында 50-60%, ал 0-40 см - 80-85% қоректік элементтер қалады

Сведения

Опубликовано
2023 · Т. 64, № 1, С. 167-176
Язык
Английский
ISSN
1607-2782 · 2958-8359 · 2958-8367
Издатель
Korkyt Ata Kyzylorda University