Central AsianResearch Index

DISTRIBUTION AND MORPHOLOGICAL CHARACTERISTICS OF FERULA-RELATED PLANTS ON THE KARATAU RIDGE

ҚАРАТАУ ЖОТАСЫНДА САСЫР ТУЫСЫ ӨСІМДІКТЕРІНІҢ ТАРАЛУЫ МЕН МОРФОЛОГИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ

Мақалада Қаратау феруласының (Ferula tadshikorum M.Pimen.) ботаникалық, морфологиялық, онтогенездік және фитоценоздық ерекшеліктері келтірілді. Табиғи өсу жағдайында даму ерекшеліктері мен фенологиялық фазалардың өту мерзімі анықталды. Табиғи жағдайда көшеттер (p) ақпанның аяғында - наурыздың басында пайда болады. Тұқымның өнуі жер үстінде өтеді, оның ұзындығы 3-4 см және ені шамамен 3 мм, ашық жасыл түсті. Қалыпты сақтау кезінде олар 6-7 жылға дейін өміршеңдігін сақтай алатыны тәжірибе жүзінде дәлелденген. Төрт жасар мерикарпты сепкенде өнгіштігі 45-50% болды. Бұл түр мезобиотиктер тобына жатады, олардың генеративті диаспоралары өздерінің өну қабілетін 3 жылдан 15 жылға дейін сақтайды, біртіндеп өну қабілетін төмендетеді. Эфемерлі-ферулді бірлестікте өскіннің орташа саны 1га миллионнан астам, орташа тығыздығы 1м2 104 өскін болды. Ферула сирек кездесетін эфемерлі - шалшық бірлестігінде орташа өскін саны өте көп болды. Екінші жылдың вегетациялық кезеңінің соңына қарай жас өсімдіктердің саны үш есеге азайды. Қаратау феруласының өмірінің бірінші жылының аяғында ұзындығы 10-15 см, ені 3-5 смболатын 1-2 жапырақ өседі. Осы уақытқа дейін оның тамыры ұзындығы 8-11 см-ге жетеді және 1-2 қатарлы бірнеше бүйір тамыры бар тармақтары бар. Қаратау феруласының ең мол гүлденуі сәуір айында байқалады. Қаратау Сасырының монокарпты ұзын сабақты жартылай розеткалы МNC бар. Мұндай өсімдіктердің дамуы үш фазалы цикл бойынша жүреді: бүршік - розетка өркені - жапырақты гүлді өркен.

Сведения

Опубликовано
2022 · Т. 63, С. 52-60
Язык
Английский
ISSN
1607-2782 · 2958-8359 · 2958-8367
Издатель
Korkyt Ata Kyzylorda University