Central AsianResearch Index

ANALYZES TSE PHONOLOGICAL FEATURES OF COMMON FIGURATIVE WORDS IN TSE KAZAKH AND MONGOLIAN LANGUAGES

ҚАЗАҚ ЖӘНЕ МОҢҒОЛ ТІЛДЕРІНДЕГІ ОРТАҚ БЕЙНЕЛЕУІШТЕРДІҢ ФОНОЛОГИЯЛЫҚ СИПАТЫ

Бұл мақалада автор қазақ және моңғол тілдеріндегі ортақ бейнелеуіш сөздердің фонологиялық ерекшеліктеріне талдау жасайды. Талдаулар лингвист ғалымдардың бейнелеуіш сөздердің дыбыстық ерекшеліктеріне қатысты ғылыми концепциялары мен қорытындыларына сүйене отырып түсінідірілді. Сонымен бірге жалпы түркі тілдеріндегі имитативтерді де қоса қарастырады. Талдау, салыстыру әдістері арқылы тілдік фактілер мен тілдік бірліктердің құрылымы зерделенеді. Жалпы түркі тілдеріндегі еліктеуіш сөздердің шығу тарихы өте ескіден, тұлғалық-мағыналық табиғаты күрделірек келетін, қолданыс аясы да кең байырғы құбылыстарға жататындығымен ерекшеленеді. Сондықтан да кез-келген түркі халықтарының тіліндегі еліктеуіш сөздердің пайда болуын этностың балаң кезінде қоршаған өлі-тірі табиғаттың түрлі құбылыстарының салдарынан және әр-түрлі дыбыстардың жаңғырығы т.б қимыл-қозғалыстың әрекеттерін өз тілінде еліктеп, қайталаумен байланыстырады. Сондықтан да кез-келген түркі тілдеріндегі салыстырмалы зерттеулерде еліктеуіш сөздердің қалыптасуында көптеген ұқсастықтар бар екендігін ғалымдар пікірлері аңғартады. Осының негізінде мақалада қазақ-моңғол тілдерінің ортақ бейнелеуіштерін салыстыра отырып дыбыстық сипатын анықтайды. Бұл мақалада автор қазақ және моңғол тілдеріндегі ортақ бейнелеуіш сөздердің фонологиялық ерекшеліктеріне талдау жасайды. Талдаулар лингвист ғалымдардың бейнелеуіш сөздердің дыбыстық ерекшеліктеріне қатысты ғылыми концепциялары мен қорытындыларына сүйене отырып түсінідірілді. Сонымен бірге жалпы түркі тілдеріндегі имитативтерді де қоса қарастырады. Талдау, салыстыру әдістері арқылы тілдік фактілер мен тілдік бірліктердің құрылымы зерделенеді. Жалпы түркі тілдеріндегі еліктеуіш сөздердің шығу тарихы өте ескіден, тұлғалық-мағыналық табиғаты күрделірек келетін, қолданыс аясы да кең байырғы құбылыстарға жататындығымен ерекшеленеді. Сондықтан да кез-келген түркі халықтарының тіліндегі еліктеуіш сөздердің пайда болуын этностың балаң кезінде қоршаған өлі-тірі табиғаттың түрлі құбылыстарының салдарынан және әр-түрлі дыбыстардың жаңғырығы т.б қимыл-қозғалыстың әрекеттерін өз тілінде еліктеп, қайталаумен байланыстырады. Сондықтан да кез-келген түркі тілдеріндегі салыстырмалы зерттеулерде еліктеуіш сөздердің қалыптасуында көптеген ұқсастықтар бар екендігін ғалымдар пікірлері аңғартады. Осының негізінде мақалада қазақ-моңғол тілдерінің ортақ бейнелеуіштерін салыстыра отырып дыбыстық сипатын анықтайды.

Сведения

Опубликовано
2021 · Т. 56, № 1, С. 172-177
Язык
Английский
ISSN
1607-2782 · 2958-8359 · 2958-8367
Издатель
Korkyt Ata Kyzylorda University