Central AsianResearch Index

PHONEME (VOWEL SOUND) RECOGNITION USING MACHINE LEARNING

МАШИНАЛЫҚ ОҚЫТУДЫ ҚОЛДАНЫП ФОНЕМА (ДАУЫСТЫ ДЫБЫСТЫ) ТАНУ

Қазіргі таңда сөйлеуді автоматты түрде тану (ASR) жүйелері жасанды интеллект пен машиналық оқытудың дамуына байланысты өзекті бағытқа айналды. Қазақ тіліндегі фонемаларды, әсіресе дауысты дыбыстарды тану саласының жеткілікті дамымауы және цифрлық ресурстардың аздығы зерттеу өзектілігін айқындайды. Зерттеу мақсаты – қазақ тіліндегі дауысты дыбыстарды жоғары дәлдікпен танитын машиналық оқыту үлгісін жасау. Бұл үшін сөйлеу сигналдарын алдын ала өңдеу, MFCC арқылы ерекшелік белгілерін алу және Random Forest, SVM, ANN алгоритмдерін салыстыру жүргізілді. Нәтижесінде ANN моделі ең жоғары дәлдік көрсетті. Алынған нәтижелер қазақ тіліндегі сөйлеуді тану жүйелерінің сапасын арттыруға және болашақта дауыс биометриясы мен дыбыстық интерфейстерде қолдануға мүмкіндік береді.

Сведения

Опубликовано
2025 · Т. 110, № 4, С. 186-199
Язык
Английский
ISSN
1561-4212 · 2789-8210 · 3134-8009 · 3134-8017
Издатель
D. Serikbayev East Kazakhstan Technical University
Аффилиации
Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Алматы технологиялық университеті