Эпидемиологические особенности ОРВИ и COVID-19 в Кыргызской Республике: Кыргыз Республикасындагы КРВИ жана COVID-19дун эпидемиологиялык өзгөчөлүктөрү
Введение. Острые респираторные вирусные инфекции (ОРВИ) традиционно относятся к числу наиболее распространенных инфекционных заболеваний в мире и ежегодно формируют значительную долю общей заболеваемости. Цель исследования.Изучение эпидемиологической особенности гриппа и ОРВИ и COVID-19 в Кыргызской Республике. Материалы и методы. Использованы отчетные данные Департамента профилактики заболеваний и государственного санитарно-эпидемиологического надзора (ДПЗиГСЭН) по заболеваемости ОРВИ и гриппа, COVID‑19 за период с 2020 по 2025 год. Также проведен анализ отчетной информации Центра электронного здравоохранения (ЦЭЗ) МЗ КР и республиканского штаба по борьбе с коронавирусной инфекцией. Результаты и обсуждение. В период пандемии COVID-19 доля ОРВИ и гриппа временно снижалась, что связано с изменением структуры респираторной заболеваемости, появлением новой инфекции и влиянием карантинных мероприятий. Динамика заболеваемости COVID19 в Кыргызской Республике характеризуется выраженной четырех- волновой структурой, отражающей этапность и неоднородность эпидемического процесса. Отмечен низкий уровень заболеваемости COVID-19 у детей по сравнению со взрослым населением, что подтверждается результатами сероэпидемиологических исследований. Так, дети в возрасте 0-9 лет имели антитела к вирусу SARS-CoV-2 в начале пандемии на уровне 16,5 %, и с каждым этапом исследования этот уровень увеличивался, достигнув 79,9 %. Заключение. Динамика доли ОРВИ и гриппа в общей заболеваемости населения занимает 60-77 % за наблюдаемый период. Развитие динамики заболеваемости пандемии COVID-19 в Кыргызстане было схоже с мировой тенденцией развития пандемии. Киришүү. Курч респиратордук вирустук инфекциялар салттуу түрдө дүйнөдө эң кеңири таралган жугуштуу оорулардын катарына кирет жана жыл сайын жалпы оорулардын олуттуу үлүшүн түзөт. Изилдөөнүн максаты- Кыргыз Республикасында сасык тумоо жана курч респиратордук вирустук инфекция-19 эпидемиологиялык өзгөчө- лүктөрүн изилдөө. Материалдар жана ыкмалар. Изилдөөнүн материалдары жана ыкмалары оорулардын алдын алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл департаментинин КРВИ жана сасык тумоо жана COVID‑19 оорулары боюнча 2020-2025-жылдар аралыгындагы отчеттук материалдары болгон. Ошондой эле Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин электрондук саламаттык сактоо борборунун жана коронавирус инфекциясына каршы күрөшүү боюнча республикалык штабдын отчеттук маалыматтары болду. Жыйынтыктар жана талкуулар. COVID‑19 пандемиясынын мезгилинде КРВИ жана сасык тумоонун үлүшү убактылуу төмөндөгөн, бул респиратордук оорулардын түзүмүнүн өзгөрүшү, жаңы инфекциянын пайда болушу жана карантиндик иш-чаралардын таасири менен байланышкан. Кыргыз Республикасында коронавирус оорусунун динамикасы эпидемиялык процесстин этаптуулугун жана гетерогендүүлүгүн чагылдырган көрүнүп турган төрт толкун структурасы менен мүнөздөлөт. Балдардын COVID‑19 оорусунун деңгээли чоң кишилерге салыштырмалуу төмөн экендиги белгиленди, бул сероэпидемиологиялык изилдөөлөрдүн жыйынтыгы менен тастыкталат, ошентип 0-9 жаш курагында коронавирусуна каршы антителолор пандемиянын башталышында 16,5% болгон жана изилдөөнүн ар бир этабы менен 79,9% га чейин көбөйгөн. Жыйынтык. Калктын жалпы ооруга чалдыгуусунда курч респиратордук вирустук инфекциянын жана сасык тумоонун үлүшүнүн динамикасы байкалган мезгилде 60-77% ды түзөт. Кыргызстандагы COVID-19 пандемиясынын өнүгүү динамикасы дүйнөлүк пандемиялык тенденциялар менен окшош болгон. Introduction. Acute respiratory viral infections (ARVI) are traditionally among the most common infectious diseases in the world and account for a significant proportion of the total morbidity each year. The aim of this study is to investigate the epidemiological characteristics of influenza, ARVI and COVID-19 in the Kyrgyz Republic. Materials and methods. The research materials were reports from the Department of Disease Prevention and State Sanitary and Epidemiological Surveillance (DDPSSES) on the incidence of ARVI, influenza and COVID-19 for the period 2020-2025. Data from the Electronic Health Centre of the Ministry of Health of the Kyrgyz Republic and the Republican Headquarters for Combating Coronavirus Infection were also used. Results and discussions. During the COVID-19 pandemic, the proportion of ARVI and influenza temporarily decreased, which is associated with changes in the structure of respiratory morbidity, the emergence of a new infection and the impact of quarantine measures. The dynamics of COVID19 incidence in the Kyrgyz Republic is characterized by a pronounced fourwave structure, reflecting the phased and heterogeneous nature of the epidemic process. A low level of COVID-19 incidence among children compared to the adult population has been noted, which is confirmed by the results of seroepidemiological studies: at the beginning of the pandemic, 16.5% of children aged 0-9 years had antibodies to the SARS-CoV-2 virus, and witheach stage of the study, this figure increased to 79.9%. Conclusion. The share of acute respiratory viral infections and influenza in the overall population morbidity rate has varied from 60% to 77% over the observed period. The COVID-19 pandemic's morbidity dynamics in Kyrgyzstan have been similar to global pandemic trends.
Сведения
- Опубликовано
- 2026 · № 1, С. 124-130
- Язык
- Кыргызский
- ISSN
- 1694-805X · 1694-8068
- Издатель
- Establishment "RSPJHCK"
- Аффилиации
- Национальный институт общественного здоровья