Central AsianResearch Index

Перкутандык нефролитотрипсияда оптималдуу жетүү жолун тандоонун факторлору: Факторы выбора оптимального доступа при перкутанной нефролитотрипсии

Factors for choosing the optimal access in percutaneous nephrolithotomy (PCNL)

Киришүү. Заара чыгуу түтүгүндө пайда болгон оору, айрыкча Кыргыз Республикасы сыяктуу эндемиялык зоналарда, кеңири таралган урологиялык оору болуп саналат. Перкутандык нефролитотрипсия (ПНЛ) чоң жана коралл сымал таштарды дарылоодо «алтын стандарт» бойдон калууда, бирок оптималдуу ыкманы тандоо урологиялык коомчулукта натыйжалуулуктун жана ырбоо коркунучунун айырмачылыктарынан улам талаш-тартыштарды жаратууда. Изилдөөнүн максаты: Бөйрөктөгү чоң жана татаал таштары бар бейтаптарда Перкутандык нефролитотрипсияны аткарууда үстүңкү жана астыңкы чөйчөкчө аркылуу жетүү жолдорунун натыйжалуулугун жана коопсуздугун салыштырмалуу талдоо жүргүзүү. Материалдар жана ыкмалар. Баштапкы нефролитиазы бар 522 бейтапка (орточо жашы 45,5±10,9 жаш) ретроспективдүү изилдөө жүргүзүлдү. Бейтаптар I-топко (n=215, үстүңкү чөйчөкчө аркылуу жетүү) жана II-топко (n=307, астыңкы чөйчөкчө аркылуу жетүү) бөлүнгөн. Баштапкы натыйжалуулук көрсөткүчтөрү, интра- жана операциядан кийинки ырбоолору бар (Clavien-Dindo шкаласы боюнча), кан жоготуу көлөмү жана заара чыгаруучу жолдордун инфекцияларынын жыштыгы салыштырмалуу талдоого алынды. Изилдөөнүн жыйынтыктары. Баштапкы натыйжалуулук II-топто статистикалык жактан олуттуу жогору болгон (I топтогу 85,8%га каршы 91,0%, p<0,05). Бул I-топто коралл сымал нефролитиаздын көп кездешүүсү (27,1%) менен түшүндүрүлөт. Астыңкы чөйчөкчө аркылуу жетүү (II-топ) чөйчөкчө-лахонка системасынын перфорациясынын эң жогорку кооптулугу менен байланышкан (2,8%га каршы 5,9%). Плевра көңдөйүнүн жаракаты үстүңкү чөйчөкчө ыкмасы аркылуу жетүүдө гана байкалган (1,0%). Гемотрансфузияга болгон муктаждык жыштыгы I-топто жогору болгон (тиешелүүлүгүнө жараша 5,1% жана 25,1%), бул конкременттердин татаалдыгына байланыштуу болгон. Талкуу. Перкутандык нефролитотрипсия коопсуз жана натыйжалуу ыкма болуп саналат (эки топто тең Clavien-Dindo III–V ст. ырбоонун деңгээли төмөн жана салыштырмалуу). Натыйжалуулуктун көрсөткүчү нүн (SFR) айырмачылыктары ыкманын артыкчылыгын эмес, жогорку чөйчөкчө ыкмасынын тобундагы таштардын татаалдыгын чагылдырат. Жогорку чөйчөкчө ыкмасында бөйрөктүн чөйчөкчө бөлүгүнүн тешилишинин коркунучу төмөн, бирок көкүрөк көңдөйүнүн жабыркоо коркунучун минималдуу кылат, ошол эле учурда төмөнкү чөйчөкчө ыкмасы жамбаш бөлүгүнүн жабыркоо коркунучун жогорулатат. Жыйынтык. Перкутандык нефролитотрипсия нефролитиазды дарылоонун коопсуз ыкмасы болуп саналат жана жетүү ыкмасын тандоо так индивидуалдаштырылышы керек. Үстүңкү чөйчөкчө аркылуу жетүү ыкмасы үстүңкү чөйчөкчөдөгү/заара түтүгүнүн проксималдык бөлүгүндөгү таштар үчүн жана жамбаштын перфорация коркунучун азайтуу максатында көрсөтүлгөн. Жетүү жолун тандоо бөйрөктүн анатомиясы жана конкременттин татаалдыгы менен аныкталат. Введение. Мочекаменная болезнь является распространенным урологическим заболеванием с прогрессирующим ростом заболеваемости, особенно в эндемичных зонах, таких как Кыргызская Республика. Перкутанная нефролитотрипсия (ПНЛ) остается «золотым стандартом» для лечения крупных и коралловидных камней, однако выбор оптимального доступа продолжает вызывать дискуссии в урологическом сообществе из-за различий в эффективности и рисках осложнений. Цель исследования. Провести сравнительный анализ эффективности и безопасности верхнелоханочного и нижнелоханочного доступов при выполнении ПНЛ у пациентов с крупными и сложными камнями почек. Материалы и методы. Проведено ретроспективное исследование 522 пациентов (средний возраст 45,5±10,9 лет) с первичным нефролитиазом. Пациенты были разделены на I группу (n=215, верхнечашечковый доступ) и II группу (n=307, нижнечашечковый доступ). Сравнительному анализу подверглись показатели первичной эффективности (SFR), интра- и послеоперационные осложнения (по шкале ClavienDindo), объем кровопотери и частота инфекций мочевыводящих путей (ИМП). Результаты исследования. Первичная эффективность (SFR) была статистически значимо выше во II группе (91,0 % против 85,8 % в I группе, p<0,05). Это объясняется преобладанием коралловидного нефролитиаза в I группе (27,1 %). Нижнечашечковый доступ (II группа) ассоциировался с достоверно более высоким риском перфорации чашечно-лоханочной системы (5,9 % против 2,8 %). Травма плевральной полости наблюдалась только при верхнечашечковом доступе (1,0 %). Потребность в гемотрансфузии и частота ИМП были выше в I группе (5,1 % и 25,1 % соответственно), что коррелировало со сложностью конкрементов. Обсуждение. ПНЛ является безопасным и эффективным методом (низкий и сопоставимый уровень осложнений Clavien-Dindo III–V ст. в обеих группах). Различия в эффективности (SFR) отражают не превосходство доступа, а более высокую сложность камней в группе верхнечашечкового доступа. Верхнечашечковый доступ имеет меньший риск перфорации лоханки, но несет минимальный риск торакальной травмы, в то время как нижнечашечковый доступ имеет более высокий риск повреждения чашечно-лоханочной системы.Заключение. ПНЛ является безопасным методом лечения нефролитиаза, и выбор доступа должен быть строго индивидуализирован. Верхнечашечковый доступ показан для камней верхней чашечки/проксимального отдела мочеточника и в случае снижения риска перфорации лоханки. Выбор доступа определяется анатомией почки и слож- ностью конкремента. Introduction. Urolithiasis is a common urological disorder with a progressive increase in incidence, particularly in endemic zones such as the Kyrgyz Republic. Percutaneous nephrolithotomy remains the "gold standard" for the treatment of large and staghorn stones. However, the choice of the optimal access tract (upper vs. lower calyx) continues to be debated within the urological community due to differences in efficacy and risk of complications. Objective: To conduct a comparative analysis of the efficacy and safety of upper-calyceal and lower-calyceal access during Percutaneous nephrolithotomy in patients with large and complex kidney stones. Materials and Methods. A retrospective study was conducted on 522 patients (mean age 45.5 ± 10.9 years) with primary nephrolithiasis. Patients were divided into Group I (n=215, upper-calyceal access) and Group II (n=307, lower-calyceal access). Comparative analysis assessed the primary stonefree rate, intra- and postoperative complications (according to the ClavienDindo classification), volume of blood loss, and incidence of urinary tract infections. Results. The primary stone-free rate (SFR) was statistically significantly higher in Group II (91.0% vs. 85.8% in Group I, p<0.05). This was attributed to the higher prevalence of staghorn nephrolithiasis in Group I (27.1%). Lower-calyceal access (Group II) was associated with a significantly higher risk of pelvicalyceal system perforation (5.9% vs. 2.8%). Pleural cavity injury was observed only with upper-calyceal access (1.0%). The need for blood transfusion and the incidence of UTIs were higher in Group I (5.1% and 25.1% respectively), which correlated with the complexity of the stones. Discussion. Percutaneous nephrolithotomy is a safe and effective procedure (low and comparable rate of Clavien-Dindo grade III–V complications in both groups). Differences in efficacy reflect the higher complexity of stones in the upper-calyceal access group, not the superiority of the access method itself. Upper-calyceal access carries a lower risk of pelvic perforation but a minimal risk of thoracic trauma, while lower-calyceal access carries a higher risk of pelvicalyceal system injury. Conclusion. Percutaneous nephrolithotomy is a safe method for treating nephrolithiasis, and the choice of access must be strictly individualized. Upper-calyceal access is indicated for stones in the upper calyx/proximal ureter and in cases where reducing the risk of pelvic perforation is critical. The final choice of access is determined by the renal anatomy and the complexity of the stone.

Сведения

Опубликовано
2025 · № 4, С. 51-58
Язык
Кыргызский
ISSN
1694-805X · 1694-8068
Издатель
Establishment "RSPJHCK"
Аффилиации
«Салымбеков Университети» мекемеси, Бишкек, Кыргыз Республикасы