Central AsianResearch Index

ЗАКОНОМЕРНОСТИ ИЗМЕНЕНИЯ НАПРЯЖЕННО-ДЕФОРМИРОВАННОГО СОСТОЯНИЯ ЦЕЛИКОВ ПРИ ОТРАБОТКЕ НАКЛОННЫХ ЗАЛЕЖЕЙ: Көлбеу қабаттарын өндіру кезіндегі кентіректердің кернеулі-деформацияланған күйінің өзгеру заңдылықтары

Patterns of stress-strain state variation in pillars during the mining of inclined ore bodies

В статье представлены результаты исследования закономерностей изменения напряженно-деформированного состояния (НДС) междукамерных целиков (МКЦ) в зависимости от технологических параметров очистной выемки наклонных залежей Жезказганского месторождения с углами падения 20–35°. Оценка НДС выполнена методом граничных элементов (ПО EXAMINE 2D) в пространственной постановке и сближенных залежей при мощности МКЦ 4, 8 и 12 м и мощности междупластья 5 и 10 м. Установлено, что определяющее влияние на НДС МКЦ оказывает мощность залежи, тогда как угол ее падения существенного влияния не оказывает. Показано, что при мощности междупластья 5 м несущая способность породного перекрытия недостаточна, тогда как при 10 м и более обеспечивается более чем двукратный запас прочности Мақалада Жезқазған кен орнының 20–35° құлау бұрышы бар көлбеу қабаттарын өндіру технологиялық параметрлеріне байланысты кентіректердің (МКЦ) кернеулі-деформацияланған күйінің (КДК) өзгеру заңдылықтарын зерттеу нәтижелері келтірілген. КДК бағалауы (EXAMINE 2D) бағдарламалық кешенімен (шекаралық элементтер әдісі, кеңістіктік қойылым) және жалғыз және жақындасқан қабаттар үшін, кентіректің биіктігі 4, 8 және 12 м, аралық қабат қалыңдығы 5 және 10 м болғанда орындалды. Кентіректердің КДК-на негізгі әсерді қабат қалыңдығы тигізетіні, ал құлау бұрышының елеулі әсері жоқ екені анықталды. Аралық қабат қалыңдығы 5 м болғанда жабын жыныстарының көтергіш қабілеті жеткіліксіз, ал 10 м және одан жоғары болғанда беріктік қоры екі есеге дейін артатыны көрсетілді The paper presents the results of a study of stress-strain state (SSS) variation patterns in inter-chamber pillars during the mining of inclined ore bodies at the Zhezkazgan deposit at dip angles of 20–35°. The stress-strain state (SSS) was assessed using the boundary element method (EXAMINE 2D software) in a three-dimensional formulation for closely spaced ore bodies, with inter-chamber pillar thicknesses of 4, 8, and 12 m and interlayer thicknesses of 5 and 10 m. It was established that pillar SSS is governed primarily by the ore body thickness, while the dip angle has no significant effect. It is shown that at an interlayer thickness of 5 m the bearing capacity of the rock roof is insufficient, whereas at 10 m or more a safety factor of more than two is provided

Сведения

Опубликовано
2026 · № 10(258), С. 42-45
Язык
Казахский
ISSN
2227-4766
Издатель
Interrin Scientific and Production Enterprise LLP
Аффилиации
Карагандинский технический университет им. А. Сагинова
КазНИТУ им. К. И. Сатпаева
ТГТУ им. И. Каримова
КазНУ им. аль-Фараби