Central AsianResearch Index

ГЕОМЕХАНИЧЕСКОЕ ОБОСНОВАНИЕ ПАРАМЕТРОВ АНКЕРНОГО КРЕПЛЕНИЯ ПОДГОТОВИТЕЛЬНЫХ ВЫРАБОТОК КАРАГАНДИНСКОГО УГОЛЬНОГО БАССЕЙНА: Қарағанды көмір бассейнінің дайындық қазбаларын анкерлік бекіту параметрлерінің геомеханикалық негіздемесі

Geomechanical substantiation of rock-bolt support parameters in the Karaganda coal basin

В статье представлены результаты многолетних комплексных исследований устойчивости горных выработок Карагандинского угольного бассейна на глубинах более 500 м. На основе анализа литолого-стратиграфического строения, структурных особенностей и физико-механических свойств пород обоснованы оптимальные параметры анкерного крепления в условиях сложного напряженно-деформированного состояния массива. Выполнены аналитические расчеты, численное моделирование методом конечных элементов и натурные инструментальные наблюдения. Установлены количественные зависимости между глубиной разработки, свойствами пород и параметрами анкерных систем. Разработанные рекомендации обеспечивают прогнозирование устойчивости выработок, повышение надежности крепи и увеличение срока безремонтной эксплуатации на 25–40% и могут быть использованы при проектировании и эксплуатации шахт в аналогичных условиях Мақалада 500 м-ден асатын тереңдіктерде Қарағанды көмір бассейніндегі тау-кен қазбаларының тұрақтылығы бойынша көпжылдық кешенді зерттеулердің нәтижелері ұсынылған. Жыныстардың литологиялық-стратиграфиялық құрылысы, құрылымдық ерекшеліктері және физика-механикалық қасиеттерін талдау негізінде тау жыныстары массивінің күрделі кернеулі-деформацияланған жағдайларында анкерлік бекітудің оңтайлы параметрлері негізделді. Аналитикалық есептеулер, соңғы элементтер әдісімен сандық модельдеу және натуралық аспаптық бақылаулар жүргізілді. Қазу тереңдігі, жыныстардың қасиеттері және анкерлік жүйелердің параметрлері арасындағы сандық тәуелділіктер анықталды. Ұсынылған ұсынымдар қазбалардың тұрақтылығын болжауға, бекітудің сенімділігін арттыруға және жөндеусіз пайдалану мерзімін 25–40% ұлғайтуға мүмкіндік береді және ұқсас жағдайлардағы шахталарды жобалау мен пайдалануда қолданылуы мүмкін The article presents the results of long-term comprehensive studies on the stability of mine workings in the Karaganda Coal Basin at depths exceeding 500 m. Based on an analysis of lithological-stratigraphic structure, structural features, and physico-mechanical properties of rocks, optimal parameters of rock bolting under complex stress-strain conditions of the rock mass are substantiated. Analytical calculations, fi nite element numerical modeling, and in situ instrumental observations were performed. Quantitative relationships between mining depth, rock properties, and parameters of bolting systems were established. The developed recommendations enable reliable prediction of roadway stability, improvement of support reliability, and an increase in maintenance-free service life by 25–40% and can be applied in the design and operation of mines under similar conditions

Сведения

Опубликовано
2026 · № 10(258), С. 46-51
Язык
Казахский
ISSN
2227-4766
Издатель
Interrin Scientific and Production Enterprise LLP
Аффилиации
НАО Карагандинский технический университет им. Абылкаса Сагинова