Журнал серии «Филологические науки», 2025, т. 76, № 1
N. GENCEVI`NIN “HÜSREV ILE ŞIRIN” ŞIIRINDE TÜRK DESTAN GELENEĞININ YANSIMASI
ADPU`nun Filoloji Fakültesinin Edebiyatın Öğretim Teknolojisi Kürsüsünün üyesi, Bakü, Azerbaycan
Аннотация · Abstract
Nizami Gencevi’nin «Hüsrev ile Şirin» eseri yeterince Azerbaycan ve Türk destansı unsurlar içermektedir. Bu unsurların Türklerin milli zihniyet değerlerinin bir yansıması olduğu düşünülebilir. Çalışmanın amacı, Türk epik geleneğinin Nizami Gencevi’nin Hüsrev ve Şirin şiiri üzerindeki etkisini ortaya çıkarmaktır. Eserin analizi, Farsça kullanılmasına rağmen Türk folklorunun unsurlarının şiirin olay örgüsüne, karakterlerine ve motiflerine nasıl entegre edildiğini izlemeyi mümkün kılıyor.Araştırma yöntemleri, Kitabi-Dede Korkud destanını, halk masallarını ve Nizami şiirinin kahramanlarının imgelerini karşılaştırmayı mümkün kılan karşılaştırmalı tarihsel ve metinsel analizleri içerir. Destanın unsurlarını eserin yapısında tanımlamayı mümkün kılan metinler arası analiz yöntemleri de uygulanmıştır.Sonuçlar, «Hüsrev ve Şirin» şiirinde, bir kahramanın mucizevi doğumu, denemeler, başarı, bir kadının bir erkeğin karakterinin oluşumu üzerindeki etkisi de dahil olmak üzere Türk epik geleneğinin sayısız unsurunun bulunduğunu göstermiştir. Bir örnek, Hüsrev’in doğum sahnesinin, çocuksuz ebeveynlerin dualarının da bulunduğu Kitabi-Dede Korkud’un destansı olay örgüleriyle benzerliğidir. Kahramanın imajı geleneksel destansı özelliklerle şekillenirken, adı Türk adlandırma sistemiyle bağlantılıdır. Ayrıca kahramanın sanatsal imajını yaratmak için doğal güçler (su, ateş, gökyüzü) gibi folklorik sembolizmin unsurları kullanılmaktadır.Araştırmanın teorik önemi, ortaçağ edebiyatındaki kültürler arası etkileşimlerin anlaşılmasının genişletilmesi ve folklorik geleneklerin yazarın eserlerine entegrasyon mekanizmalarının belirlenmesinde yatmaktadır.Pratik önemi, sonuçların filolojik çalışmalarda, karşılaştırmalı edebiyat araştırmalarında ve Türk ve Fars edebiyatı tarihinin öğretilmesinde kullanılma olasılığında yatmaktadır.
Сведения · Details
- DOI 10.48371/phils.2025.1.76.004
- Журнал · Journal Журнал серии «Филологические науки»
- Язык · Language tr
- Цитирования (Crossref) · Citations 0