Central Asian Research Index

Bulletin of Toraighyrov University Economics series, 2024, № 2.2024, с. 70-84

ДЕНСАУЛЫҚҚА КЕЛТІРІЛГЕН ЗИЯНДЫ ӨТЕУДІҢ АРНАЙЫ ЖҮЙЕЛЕРІН ТАЛДАУ: ДАМЫҒАН ЕЛДЕРДІҢ ТӘЖІРИБЕСІ

М. А. Баяндин, Г. Д. Баяндина, А. П. Коваль, А. Б. Бекмурзаева

Аннотация · Abstract

Мақалада өндірістегі жазатайым оқиғалар мен кәсіптік аурулардың салдарынан денсаулыққа келтірілген зиянды өтеудің осы елдердегі қолданыстағы арнайы жүйелеріне қатысты шетелдік тәжірибе қарастырылған. Әлемдік тәжірибеде базалық модельдерді іске асырудың әртүрлі нұсқалары өндірістік зиянды өтеудің арнайы жүйелері ретінде талданды. Зерттеу өндірістегі жазатайым оқиғалар мен кәсіптік аурулардың салдарынан денсаулыққа келтірілген зиянды өтеудің арнайы жүйелерін қолданудың және оны қазақстандық жағдайларда пайдаланудың шетелдік тәжірибесін зерделеу мақсатында іске асырылды. Жұмыстың ғылыми және практикалық маңыздылығы өндірістік зиянды өтеудің отандық арнайы жүйесін жетілдіру перспективаларын анықтаудан тұрады. Жүргізілген зерттеудің құндылығы өндірістік зиянды өтеудің отандық арнайы жүйесін жетілдіру перспективаларын анықтаудан тұрады. Бұл жүйeдe өтемaқылaрдың aрaсындa шығындaрды бөлу зaттaй нeмесe ақшалай жүзеге aсырылaды. Яғни, өтeлeтін шығынның жеке бөліктерінің құқықтық сипаты, төлемдер сипаты, өтемақы мaқсaты, төлемдерді есептеу тәртібі, нaқты шығындардaн тыс болуы қажет. Жұмыс қорытындыларының практикалық маңыздылығы Қазақстан Республикасында қауіпсіз еңбек тұжырымдамасын іске асыруда негіз қалаушы ретінде тиісті нормативтік және регламенттеуші құжаттарды әзірлеу кезінде олардың ғылыми нәтижелерін пайдаланудан тұрады. Ақырында, зeрmmeу нәmижeлeрi өндiрiстiк жaрaқammaнyды азайту және қызметкердің қауіпсіз еңбекке құқықтарын іске асыруға жәрдемдесу бойынша алдын алу шараларын жүргізу мүмкіндігіне қызмет етеді. Кілтті сөздер: қауіпсіз еңбек, зиянды өтеу, жазатайым оқиғалар, кәсіптік аурулар, өндірістік жарақаттану.

Сведения · Details