Central Asian Research Index

Science and Technology of Kazakhstan, 2024, № 4.2024, с. 23-33

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ТАУ КЕН ИНДУСТРИЯСЫНДА ГАЗ СЫҒЫМДАУДЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПРОЦЕСТЕРІН ОҢТАЙЛАНДЫРУ

Д. Ж. Басқанбаева, Қ. К. Елемесов, Л. Б. Сабирова, А. С. Жұмәділова

Аннотация · Abstract

Тау-кен өнеркәсібінде қолданылатын заманауи ауа компрессорлары қиын жағдайларда жұмыс істегенде жоғары қауіпсіздік маржасына ие болуы керек, бұл біркелкі емес рельеф, температураның жоғары өзгеруі, жер астында жұмыс істеу болып табылады. Ғылыми-зерттеу жұмыстары теориялық және эксперименттік зерттеулер кешені ретінде негізделген бастапқы деректерді алу, жаңа буын компрессорларын құрудың принциптері мен жолдарын іздеу мақсатында жүзеге асырылады, тау-кен өндірісінде қолданылады. Ауа компрессорлары карьердегі терең шахталарда, сонымен қатар жер асты шахталарын таза ауамен қамтамасыз ету үшін қолданылатын негізгі әрі маңызды жабдық болып табылады. Компрессор сыртқы ауаны алып, оны қысып, сүзіп, содан кейін туннельге жібере алады. Шахталарда қолдануға арналған компрессорлық жабдықты таңдауға өте мұқият қарау керек, өйткені көптеген ықтимал қауіптер мен шектеулер бар. Бұл жұмыста тау-кен өнеркәсібіндегі газ компрессорлық станцияның бұрандалы компрессорының құрылымын оңтайландыру құрылғысына, жұмысына және мүмкіндігіне байланысты мәселелер қарастырылады. Процестерді модельдеу және блок-схемаларды құру Mathcad, Drawio, MS Power Point және т.б. бағдарламаларын қолдана отырып жүргізілді. Негізгі гипотезалар мен қорытындылар. Жүргізілген жұмыстың нәтижесінде жүйені минималды энергия шығындарымен басқаруға қабілетті оңтайлы реттеуші анықталды. Тақырыптың өзектілігі Қазақстанда және басқа да дамушы елдерде энергия үнемдеу мәселесіне ерекше көңіл бөлінетіндігімен түсіндіріледі. Бұл жалпы газ компрессорлық жабдықтың және атап айтқанда кен орындарындығы компрессорлық станциялардың тиімділігін арттыруды талап етеді. Практикалық мәні бұл жүйені минималды энергия шығындарымен басқаруға қабілетті оңтайлы реттеуші. Кілтті сөздер: тау-кен өнеркәсібі, бұрандалы компрессор, газды сығымдау, газды қысу, энергия тиімділігі.

Сведения · Details