Central Asian Research Index

Bulletin of Toraighyrov University Pedagogics series, 2022, № 4.2022, с. 115-128

ОРТА МЕКТЕПТЕ ХИМИЯ ПӘНІН ЭКОЛОГИЯМЕН БАЙЛАНЫСТЫРА ОҚЫТУ

Ш. У. Анарбаева, М. О. Алтынбекова, А. К. Мамырбекова

Аннотация · Abstract

Мақалада «Көміртегі және оның қосылыстары» тақырыбын оқыту арқылы Мақалада «Көміртегі және оның қосылыстары» тақырыбын оқыту арқылы оқушылардың көміртек (II) оксидінің адам денсаулығына кері әсерін, яғни көміртек монооксиді қанның құрамындағы гемоглобинге қосылып, организмнің оттекпен қамтамасыз етілуін жояды. Көміртек диоксиді өсімдіктерде жүретін фотосинтез процесінің жүруі үшін маңызды қосылыс болып табылады. Фотосинтез процесінің дұрыс жүрмеу нәтижесінде жануарлар мен адамдарда тыныс алу жүйесінің бұзылуына алып келеді. Табиғатты қорғау мәселесін шешуде судың және топырақтың ластануын болдырмау тәсілдерін үйрету арқылы табиғатқа үлкен жауапкершілік пен парасаттылық қарым-қатынасын қалыптастыруға мүмкіндік береді. Оларды енгізудің орындылығы қоршаған орта сапасының төмендеу себебін және адамзат баласының табиғат пен қоғам арасындағы қатынастарды тиімдірек ету қабілетін негіздеу үшін қажетті дәлелдерді таңдау арқылы анықталады. Инновациялық технологияларды сабақ барысында пайдалану химия сабақтарын оқытуда тиімді тәсілдері екені айқындалды. Жаңаша технологиялар оқушылардың сабаққа деген қызығушылықтарын арттырып, жоғары нәтижеге жетуге ықпал етеді. Ғылыми зерттеу жұмысының нәтижесінде 8 сыныптарға «Көміртегі және оның қосылыстары» тақырыбын өту арқылы оқушыларда еңбек мәдениеті мен қоршаған ортаға деген көзқарас мәдениеті қалыптасты. Білім алушылар практикалық іс-әрекет барысында көміртек оксидтерінің тірі организмдерге әсерін, зертханалық жағдайда өнеркәсіп орындарынан шығатын зиянды қалдықтардың табиғатқа тигізетін әсерін үйренеді. Жүргізілген эксперимент нәтижесінде бақылау топтың барлық көрсеткіштер бойынша білім деңгейі 75%-дан 78%-ға өсті. Зерттеу нәтижесінде химияны экологиямен байланыстыра оқыту барысында оқушылардың білім деңгейі эксперименттік топтың жалпы үлгерім нәтижесі 75%- дан 85%-ға артты.

Сведения · Details