Central Asian Research Index

Bulletin of Toraighyrov University Economics series, 2026, № 2, 2026, с. 553-572

ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖЕКЕ ТҰЛҒАЛАРДЫ НЕСИЕЛЕУ МӘСЕЛЕЛЕРІ

Ғ. Мүсіров, А. А. Ниязбаева

Аннотация · Abstract

Осы мақалада қазақстандық коммерциялық банктердің экономика секторларын, соның ішінде заңды және жеке тұлғаларды несиелеу жағдайына талдау жасалып, бұл үдеріс шетелдік тәжірибемен салыстырылады. Мақалада авторлар жеке тұлғаларды несиелеу процесіне деген қызығушылықтың заңды тұлғаларды қаржыландырумен салыстырғанда жоғары екендігін атап өтеді. Бұл жағдай несиелеу қағидаттарының салыстырмалы түрде қарапайымдылығымен, сондай-ақ мұндай несиелерді қарастыру және беру рәсімінің жедел әрі ыңғайлылығымен түсіндіріледі. Алайда банктер тарапынан қаржыландыру тәсілдеріндегі мұндай теңгерімсіздік Қазақстан халқының қарыздық жүктемесінің өсуіне, азаматтардың әлеуметтік әл ауқатының төмендеуіне және елдің жалпы қаржылық тұрақтылығына теріс әсерін тигізеді. Мақалада авторлар жеке тұлғаларды несиелеу көлемдерінің күрт өсуінің негізгі себептерін айқындайды. Жеке тұлғаларға берілетін несиелердің елеулі бөлігін халықтың жеке қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған тұтынушылық қарыздар құрайды. Зерттеу барысында бұл үдерістің жасырын теріс қырлары анықталып, жеке тұлғаларды шамадан тыс несиелеудің әлеуметтік-экономикалық салдары қарастырылған. Кілтті сөздер: несие, пайыздық мөлшерлеме, несие портфелі, қарыздық жүктеме, қаржылық сауаттылық, Қазақстан Ұлттық банкі, несиемания.

Сведения · Details