Central Asian Research Index

Bulletin of Toraighyrov University Philology series, 2026, № 2, 2026, с. 581-595

Б. УАХАТОВТЫҢ ХАЛЫҚ ӨЛЕҢДЕРІН ЗЕРТТЕУДЕГІ ҒЫЛЫМИ ҰСТАНЫМДАРЫ

А. Т. Ташекова, А. Ф. Зейнулина, Н. К. Хан

Аннотация · Abstract

Қазақ халқының салт – дәстүрімен, әдет – ғұрпы, тұрмыс – тіршілігімен тығыз байланыста өмірге келген өлең – жырлар әлемнің көптеген халықтарында бар екені белгілі. Аталмыш мақалада фольклортанушы ғалым Бекмұрат Уахатовтың қазақ халқының фольклорлық мұрасының басты жауһары халық өлеңдері туралы еңбектері қарастырылады. Ол қазақ халқының әдеби шығармашылығындағы осы бағытқа баса назар аударып, айрықша зерттеу жүргізген ғалым ретінде танылған. Сонымен қатар халық арасында ауыздан-ауызға тараған халық ауыз әдебиетінің бір саласы – қара өлеңдерді зерттеген еңбектері ғылыми тұрғыда талдауға түседі. Қазақтың қара өлеңдерінің жанрлық ерекшеліктері сараланып, бұған дейінгі зерттелу жайы айтылады. Аталмыш бейнелер мен символдар тек жеке поэтикалық құрылымдар ғана емес, сонымен қатар этноқұндылықтар жүйесінің құрамдас бөлігі ретінде ұлттың тарихи жадын жаңғырту мақсатында халық өлеңдері тек эмоционалды-психологиялық мазмұнда ғана емес, құрылымдық-поэтикалық тұрғыда да қарастыру аса маңызды. Бекмұрат Уахатовтың фольклорлық зерттеу функциясы арқылы оның іштей жіктей отырып,оларға алғаш анықтамалар берілуі, ерекшеліктері ескерілуі – бәрі, сөзжоқ, қазақ фольклортану ғылымының дамуына ерекше үлес ретінде қарастырылып, сипаттама жасалынады. Фольклорлық мәтіндер тарихи зерттеу әдісі негізінде қаралып, олардың эстетикалық қызметтері сараланады. Басқа зерттеу еңбектерінде кездеспейтін халық өлеңдерінің зерттелу траекториясы алғаш рет кең түрде қарастырылып, өзіндік ғылыми ұстанымдарымен дәлелденуі Бекмұрат Уахатов еңбегінің маңызын арттырады.

Сведения · Details