Bulletin of Toraighyrov University Energetics series, 2026, № 1,2026, с. 184-198
ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ НЕГІЗІНДЕГІ КҮН БАҒЫТЫН БАҚЫЛАУ ЖҮЙЕСІН ӘЗІРЛЕУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ
Аннотация · Abstract
Бұл мақалада күн энергиясын жинау тиімділігін арттыру мақсатында жасанды интеллектке негізделген күн бағытын бақылау (трекинг) жүйесін әзірлеу және оның жұмыс өнімділігін талдау мәселесі қарастырылған. Қазіргі таңда жаңартылатын энергия көздерін тиімді пайдалану – әлемдік энергетика саласының басты бағыттарының бірі. Сол себепті күн панельдерінің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін олардың Күннің қозғалысын дәл қадағалауы үлкен маңызға ие. Зерттеу барысында күн сәулесінің нақты уақыттағы бағытын анықтап, панельдерді сол бағытқа бұру үшін терең нейрондық желілер, компьютерлік көру және машиналық оқыту әдістері қолданылды. Ұсынылған интеллектуалды жүйе күн сәулесінің қарқындылығы, ауа райының өзгеруі, температура, панельдердің орналасу бұрышы мен географиялық координаттар сияқты параметрлерді ескере отырып, күн панельдерінің жұмысын үздіксіз оңтайландырады. Алынған нәтижелерге сәйкес, жасанды интеллект негізінде басқарылатын трекинг жүйесі дәстүрлі стационарлық және механикалық трекерлермен салыстырғанда электр энергиясын өндіру көлемін 20–30%-ға дейін арттыруға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, жүйе автоматты режимде жұмыс істеп, энергия шығынын азайтып, техникалық қызмет көрсету шығындарын төмендетеді. Бұл зерттеу нәтижелері жасанды интеллект технологияларын күн энергетикасы саласында енгізудің болашағы зор екенін, экологиялық тұрақтылық пен энергия тиімділігін арттырудағы рөлін айқын көрсетеді. Жасанды интеллектке негізделген күн бағытын бақылау жүйелері Қазақстан жағдайында да жаңартылатын энергия көздерін дамытуға елеулі үлес қоса алады. Кілтті сөздер: Күн энергиясы, жасанды интеллект, күн бағытын бақылау жүйесі, нейрондық желілер, энергия тиімділігі.
Сведения · Details
- DOI 10.48081/bgqf1947
- Журнал · Journal Bulletin of Toraighyrov University Energetics series
- Язык · Language казахский
- Цитирования (Crossref) · Citations 0