Central Asian Research Index

Izdenister natigeler, 2025, № 3 (107)

ШЕЛЕК ӨЗЕНІНІҢ ГИДРОГРАФИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ГИДРОЛОГИЯЛЫҚ СИПАТТАМАЛАРЫН ТАЛДАУ

Аман Жандияр, Мейрам Арыстанов, Айнура Алдиярова, Айнур Калмашова

Аннотация · Abstract

Бұл жұмыста Іле Алатауының оңтүстік-шығыс бөлігіндегі ең ірі су ағындарының бірі болып табылатын Шелек өзенінің гидрографиялық және гидрологиялық сипаттамалары ұсынылады. Көпжылдық бақылау деректері негізінде өзеннің су ағынына талдау жүргізілді, оның ішінде корреляциялық әдістерді пайдалана отырып деректердегі жетіспеушіліктерді қалпына келтіріліп, олардың репрезентативтілігі тексерілді. Орташа көпжылдық су ағыны 41,8 м³/с деңгейінде анықталды, бақылау қателігі 2–8% аралығында. Ағын режимінде стационарлық емес белгілер тіркелді, бұл көрсеткіштер жылдар бойынша айтарлықтай ауытқулармен, кей жылдарда өте төмен мәндермен сипатталады. Осы ауытқуларға қарамастан, стационарлық тұжырымдамасын қолдану су шаруашылығын жоспарлау аясында орынды деп есептеледі. Зерттеу нәтижелері су ресурстарын одан әрі модельдеу, ирригациялық әлеуетті бағалау және климаттық өзгерістер жағдайында бейімделу стратегияларын әзірлеу үшін пайдаланылуы мүмкін.

Сведения · Details