Central Asian Research Index

Техносфера хавфсизлиги, 2026, т. 2, № 2, с. 9-13

Poyezd tuzuvchilarning mehnat xavfsizligini baholash va tizimli boshqarish choralari

Xasan Kamilov, Muxtor Amirov, Xayotbek Zuxridinov, Khasan Kamilov, Mukhtor Amirov, Khayotbek Zukhridinov, Хасан Камилов, Мухтор Амиров, Хаётбек Зухридинов

Аннотация · Abstract

Ushbu maqolada poyezd tuzuvchilarning mehnat xavfsizligini ta’minlash, mavjud xavf-xatarlarni aniqlash va ularni tizimli boshqarish masalalari tahlil qilingan. Poyezd tuzuvchilarning manyovr ishlari jarayonida harakatlanuvchi temir yo‘l tarkibi, vagonlar orasida ishlash, sirpanish va yiqilish, noqulay ob-havo sharoitlari, shovqin, yetarli bo‘lmagan yoritilganlik hamda inson omili bilan bog‘liq xavfli va zararli omillar ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot Toshkent mintaqaviy temir yo‘l uzeli bekatlarida poyezd tuzuvchilar faoliyatining xronometraj ko‘rsatkichlari, ish o‘rinlari pasportlari va texnogen hodisalar statistikasi asosida olib borildi. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasining yangi tahrirdagi Mehnat kodeksi, “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJning mehnat muhofazasi bo‘yicha amaldagi me’yoriy-texnik hujjatlari hamda Yevropa Ittifoqi Temir yo‘l agentligi (ERA HOF) va ISO 45001 xalqaro standartlari talablari qiyosiy tahlil qilindi. Poyezd tuzuvchisi faoliyatining 12 soatlik smena davomidagi jismoniy hamda psixoemotsional yuklamalari guruhlandi. Dunyo mamlakatlari (AQSh, Yaponiya, Xitoy, Yevropa II va boshqalar) tajribasi qiyoslanib, O‘zbekiston sharoitiga moslashtirilgan aqlli kiyimlar (Smart vest), AI (Sun’iy intellekt) videomonitoringi, VR simulyatorlari va dinamik “Xavf xaritasi”ni joriy etish orqali jarohatlanish xavfini 25-30% ga kamaytirish imkoniyati ilmiy va texnik jihatdan asoslandi. Poyezd tuzuvchilari xavfsizligini ta’minlashda faqat individual ehtiyotkorlik yetarli emas. An’anaviy 3 bosqichli nazoratni Yaponiya va AQShning ilg‘or boshqaruv usullari, raqamli monitoring hamda avtomatlashtirish texnologiyalari bilan integratsiya qilish yuqori samaradorlik beradi.

Сведения · Details