Journal of Hydraulic and Environmental Engineering, 2025, т. 3, № 2
2015–2025-yillar oralig‘ida normallashtirilgan suv farqi indeksidagi (NDWI) o‘zgarishlarni fazoviy baholash
Аннотация · Abstract
..Ushbu tadqiqotda O‘zbekistonning Angor tumanida 2015–2025-yillar oralig‘ida normallashtirilgan farqli suv indeksi (NDWI)ning fazoviy o‘zgarishlari baholandi. Landsat 8 Collection 2 Level-2 sun’iy yo‘ldosh tasvirlari Google Earth Engine platformasida bulutlar, ularning soyalari, qor qoplami va radiometrik to‘yinishni maskalash orqali qayta ishlandi. NDWI har bir tasvir uchun yashil va yaqin infraqizil diapazonlardagi yer yuzasi qaytaruvchanligi asosida hisoblandi, so‘ngra yillik median kompozit tasvirlar shakllantirildi. Fazoviy jihatdan moslashtirilgan rastrlar piksellar bo‘yicha ayirish, tavsifiy statistika va o‘zgarishlarning beshta intervali asosida taqqoslandi. Tahlil 603 231 ta yaroqli taqqoslash pikselini qamrab oldi. O‘rtacha NDWI qiymati 2015-yildagi −0,300216 dan 2025-yilda −0,310154 gacha pasayib, o‘rtacha farq −0,009937 ni tashkil etdi. Standart og‘ish 0,184392 dan 0,153999 gacha kamaydi. Piksellarning 57,28 foizida manfiy, 42,72 foizida esa musbat farqlar kuzatildi. Piksellarning aksariyati (97,69%) −0,2 < ΔNDWI ≤ 0,2 oralig‘iga to‘g‘ri kelib, indeks qiymatlaridagi farqlar asosan kichik ekanligini ko‘rsatdi. 2015-yilda yaroqli piksellarning 0,64 foizida NDWI qiymatlari 1 dan yuqori bo‘lib, ushbu qiymatlar taqdim etilgan statistik natijalarda saqlab qolindi. Tadqiqot natijalari NDWI qiymatlarining umumiy hisobda manfiy tomonga biroz siljiganligini ko‘rsatadi, biroq bu holat yer usti suv havzalari maydonining qisqarganligini mustaqil ravishda tasdiqlamaydi. Aniqlangan farqlarning gidrologik ahamiyatini belgilash uchun qo‘shimcha sifat nazorati, mavsumiy tahlil va validatsiyadan o‘tkazilgan suv obyektlarini tasniflash ishlari talab etiladi.
Сведения · Details
- DOI 10.35938/jhee-2025-2-00007
- Журнал · Journal Journal of Hydraulic and Environmental Engineering
- Язык · Language узбекский
- Цитирования (Crossref) · Citations 0
- Лицензия · License creativecommons.org/licenses/by/4.0