Наука и здравоохранение, 2026, № 4(28), с. 294-301
ВОЗМОЖНОСТИ МАГНИТНО-РЕЗОНАНСНОЙ ТОМОГРАФИИ В ДИАГНОСТИКЕ НЕЙРОТУБЕРКУЛЁЗА. КЛИНИЧЕСКИЙ СЛУЧАЙ: CAPABILITIES OF MAGNETIC RESONANCE IMAGING IN THE DIAGNOSIS OF NEUROTUBERCULOSIS. A CLINICAL CASE
НЕЙРОТУБЕРКУЛЕЗДІ ДИАГНОСТИКАЛАУДАҒЫ МАГНИТТІК-РЕЗОНАНСТЫҚ ТОМОГРАФИЯНЫҢ МҮМКІНДІКТЕРІ: КЛИНИКАЛЫҚ ЖАҒДАЙ
НАО «Медицинский университет Астана», г. Астана, Республика Казахстан;
НАО «Медицинский университет Семей», г. Семей, Республика Казахстан.
Аннотация · Abstract
Туберкулез центральной нервной системы - одна из наиболее опасных форм внелёгочного туберкулёза, сопровождающаяся высоким уровнем летальности и значительным риском стойких неврологических осложнений. Диагностика данной патологии часто затруднена из-за неспецифичности клинической картины и сходства с другими заболеваниями центральной нервной системы, такими как опухоли, абсцессы, токсоплазмоз и нейроцистицеркоз. В данной работе представлены два клинических случая нейротуберкулёза у пациентов с различными сопутствующими заболеваниями, включая ВИЧ-инфекцию и генерализованный туберкулёз. Диагностика была проведена с использованием магнитно-резонансной томографии с контрастированием, что позволило выявить как острые воспалительные очаги, так и посттуберкулёзные изменения в головном и спинном мозге. Особое внимание уделено описанию характерных признаков туберкулёзных поражений: кольцевидного усиления сигнала, ограниченной диффузии, признаков перифокального отека и утолщения мозговых оболочек. Отмечается высокая диагностическая ценность мультипараметрического подхода с применением T1-, T2-, DWI/ADC- и STIR-последовательностей. Подчёркивается необходимость комплексного подхода, сочетающего методы нейровизуализации, клинико-лабораторные данные и эпидемиологический анамнез, для своевременной диагностики и успешного лечения туберкулеза центральной нервной системы. Tuberculosis of the central nervous system is one of the most severe forms of extrapulmonary tuberculosis, associated with high mortality and a significant risk of persistent neurological complications. Diagnosis is often challenging due to the nonspecific clinical presentation and its similarity to other central nervous system pathologies such as tumors, abscesses, toxoplasmosis, and neurocysticercosis. This paper presents two clinical cases of neurotuberculosis in patients with various comorbid conditions, including HIV infection and disseminated tuberculosis. Diagnosis was carried out using contrast-enhanced magnetic resonance imaging, which enabled the identification of both acute inflammatory lesions and post-tuberculous changes in the brain and spinal cord. Particular attention is paid to characteristic MRI features of tuberculous lesions, including ring enhancement, restricted diffusion, perifocal edema, and meningeal thickening. The high diagnostic value of a multiparametric MRI approach using T1-, T2-, DWI/ADC-, and STIR-sequences is emphasized. The study highlights the importance of an integrated approach combining neuroimaging techniques, clinical-laboratory data, and epidemiological history for timely diagnosis and effective management of central nervous system tuberculosis. Орталық жүйке жүйесінің туберкулезі — өкпеден тыс туберкулездің ең ауыр түрлерінің бірі болып саналады және өлім-жітім деңгейінің жоғарылығымен, сондай-ақ ұзақ мерзімді неврологиялық асқынулардың даму қаупімен сипатталады. Аурудың клиникалық белгілері айқын емес болғандықтан және орталық жүйке жүйесінің басқа патологияларымен ісік, абсцесс, токсоплазмоз, нейроцистицеркоз ұқсастығы себепті дер кезінде диагноз қою күрделі. Бұл ғылыми мақалада қатар жүретін патологиялары (оның ішінде ВИЧ-инфекция мен генерализацияланған туберкулез) бар екі науқастың нейротуберкулезге қатысты клиникалық жағдайлары баяндалған. Диагностика контрастылы магниттік-резонанстық томография көмегімен жүргізілді, нәтижесінде ми мен жұлында туберкулезге тән өткір қабыну ошақтары мен қалдық өзгерістер анықталды. Зерттеуде туберкулездік зақымдалудың негізгі радиологиялық көріністері — шеңбер тәрізді күшею, диффузияның шектелуі, перифокальді ісіну белгілері мен ми қабықтарының қалыңдауы — егжей-тегжейлі сипатталған. Сонымен қатар, T1, T2, DWI/ADC және STIR секілді түрлі магниттік-резонанстық томография реттіліктерін біріктіретін мультипараметрлік тәсілдің диагностикалық құндылығы жоғары екені көрсетілген. Туберкулезді дәл әрі ерте анықтау және емдеу табысты болуы үшін нейровизуализация әдістерін клиникалық-лабораториялық деректермен және эпидемиологиялық анамнезбен үйлестіретін кешенді тәсілдің маңыздылығы ерекше атап өтіледі.
Сведения · Details
- DOI 10.34689/sh.2026.28.4.035
- Журнал · Journal Наука и здравоохранение
- Язык · Language русский
- Цитирования (Crossref) · Citations 0