Central Asian Research Index

Наука и здравоохранение, 2026, № 4(28), с. 151-160

OROPHARYNGEAL CARRIAGE OF NEISSERIA MENINGITIDIS AMONG STUDENTS AT ASFENDIYAROV KAZAKH NATIONAL MEDICAL UNIVERSITY, ALMATY, KAZAKHSTAN: ОРОФАРИНГЕАЛЬНОЕ НОСИТЕЛЬСТВО NEISSERIA MENINGITIDIS СРЕДИ СТУДЕНТОВ КАЗАХСКОГО НАЦИОНАЛЬНОГО МЕДИЦИНСКОГО УНИВЕРСИТЕТА ИМЕНИ С.Д. АСФЕНДИЯРОВА В ГОРОДЕ АЛМАТЫ

АЛМАТЫ қ. С.Ж.АСФЕНДИЯРОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗҰМУ-ніңСТУДЕНТТЕР АРАСЫНДАҒЫ NEISSERIA MENINGITIDIS ҚОЗДЫРҒЫШЫН ОРОФАРИНГЕАЛЬДІ ТАСЫМАЛДАУШЫЛЫҒЫ

M.A. Smagul, L.K. Kasabekova, A.S. Esmagambetova, G.T. Nukenova, A.M. Sataeva, A.S. Mutalieva, A.T. Kalykova, Zh. Soltanay, A.M. Sadykova, R.Zh. Baykhozhaeva, L.A. Umeshova, Zh.K. Kashim, A.K. Abdrakhmanova, A.K. Duisenova

National Center of Public Health Care of the Ministry of Health of the Republic of Kazakhstan, Almaty, Republic of Kazakhstan;
Department of Sanitary and Epidemiological Control of the city of Almaty, Almaty, Republic of Kazakhstan;
Asfendiyarov Kazakh National Medical University, Almaty, Republic of Kazakhstan;
City Clinical Infectious Diseases Hospital named after I. Zhekenova, Almaty, Republic of Kazakhstan.

Аннотация · Abstract

Background. Invasive meningococcal disease (IMD) caused by Neisseria meningitidis remains a serious public health concern, particularly among unvaccinated young people living in organized settings such as student dormitories. Objective. The aim of the study was to assess the prevalence of Neisseria meningitidis carriage among students at the S.D.Asfendiyarov Kazakh National Medical University during the initial screening, to determine changes in carriage rates after 7–8 months, and to identify potential epidemiological risk factors. Materials and methods. An observational cross-sectional study was conducted among first-year students of Asfendiyarov Kazakh National Medical University. Examinations were performed at two time points: before moving into dormitories (Stage I) and after 7–8 months (Stage II). Oropharyngeal swabs were collected from 648 students at baseline and 617 at follow-up by trained laboratory staff. Detection of N. meningitidisand its serogroups was performed using PCR. Statistical analysis was carried out in STATA software. Associations between carriage and potential risk factors were assessed using X2 or Fisher’s exact tests, with statistical significance set at p < 0.05. Results. A total of 588 students (mean age 18 years) were included in the analysis. None of the carriers had clinical manifestations of disease. At Stage I, N. meningitidis carriage was detected in 18 students (3%). At Stage II, the carriage rate increased to 43 students (7%). At baseline, male sex (p = 0.011) and living with three or more roommates (p= 0.025) were significantly associated with carriage. Smoking status, frequency of visiting public places, and having a partner were not associated with meningococcal carriage. During follow-up, reported symptoms showed no statistically significant association with PCR-confirmed carriage. Conclusion. The prevalence of N. meningitidis carriage increased markedly during the first months of university attendance. These findings highlight the importance of implementing preventive measures in student populations to reduce the risk of IMD transmission. Введение. Инвазивная менингококковая инфекция (ИМИ), вызванная Neisseria meningitidis, остаётся серьёзной проблемой общественного здравоохранения, особенно среди невакцинированных молодых людей, проживающих в организованных коллективах, таких как студенческие общежития. Цель исследования. Оценить распространённость носительства Neisseria meningitidis среди студентов Казахского национального медицинского университета имени С.Д. Асфендиярова при первичном обследовании, определить изменение частоты носительства через 7–8 месяцев и выявить возможные эпидемиологические факторы риска. Материалы и методы.Проведено обсервационное кросс-секционное исследование среди студентов первого курса Казахского национального медицинского университета имени С. Асфендиярова. Обследование проводилось в две временные точки: до заселения в общежитие (I этап) и через 7–8 месяцев (II этап). Материалом исследования служили мазки из ротоглотки. Пробы были получены у 648 студентов на I этапе и у 617 — на II этапе. Выявление N. meningitidis и его серогрупп осуществлялось методом ПЦР. Статистический анализ выполнен с использованием программы STATA с применением критериев X2 и точного критерия Фишера; уровень значимости принят равным p <0,05. Результаты. В анализ включены данные 588 студентов со средним возрастом 18 лет. Клинические проявления ИМИ у носителей отсутствовали. На I этапе носительство N. meningitidis выявлено у 18 студентов (3%), на II этапе — у 43 (7%). Факторами, статистически значимо ассоциированными с носительством при первичном обследовании, были мужской пол (p= 0,011) и проживание с тремя и более соседями (p = 0,025). Курение, посещение общественных мест и наличие партнёра статистически значимой связи с носительством не имели. При повторном обследовании выявленные жалобы также не ассоциировались с носительством. Выводы. Частота носительства N. meningitidis существенно возрастает в первые месяцы обучения в вузе, что подчёркивает необходимость внедрения профилактических мероприятий в студенческой среде. Кіріспе. Neisseria meningitidis қоздырғышымен шақырылатын инвазивті менингококкты инфекция (ИМИ) қоғамдық денсаулық сақтау үшін өзекті мәселе болып табылады, әсіресе студенттік жатақханалар сияқты ұйымдастырылған ұжымдарда. Зерттеу мақсаты. С.Ж.Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетінің студенттері арасында бастапқы тексеру кезінде Neisseria meningitidis тасымалдаушылығының таралуын бағалау, 7–8 айдан кейінгі тасымалдаушылық деңгейіндегі өзгерістерді анықтау және эпидемиологиялық қауіп-қатер факторларын айқындау болды. Материалдар мен әдістер. Қазақ ұлттық медицина университетінің бірінші курс студенттері арасында обсервациялық кросс-секциялық зерттеу жүргізілді. Зерттеу екі кезеңде өтті: оқу жылының басында жатақханаға орналасқанға дейін (I кезең) және 7–8 айдан кейін (II кезең). Зерттеу материалы ретінде тамақ-жұтқыншақтан алынған жағындылар қолданылды. Бірінші кезеңде 648 студенттен, екінші кезеңде 617 студенттен сынамалар алынды. Материалды Алматы қаласының Қалалық клиникалық жұқпалы аурулар ауруханасының бактериологиялық зертханасының қызметкерлері жинады. N. meningitidis және оның серотоптарын анықтау үшін ПТР әдісімен молекулалық-генетикалық талдау жүргізілді. Статистикалық өңдеу STATA бағдарламасында орындалды. Айнымалылар арасындағы ассоциациялар X2критерийі немесе Фишердің дәл критерийі арқылы бағаланды, статистикалық мәнділік деңгейі p < 0,05 деп қабылданды. Нәтижелері мен талқылау. Зерттеуге 588 студент қатысты, орташа жасы – 18 жас. Инфекцияланған студенттерде клиникалық белгілер анықталмады. I кезеңде ПТР оң нәтижесі 18 студентте (3%), II кезеңде 43 студентте (7%) анықталды. Бастапқы кезеңде тасымалдаушылық ер адамдарда (p = 0,011) және үш немесе одан да көп адаммен бір бөлмеде тұратын студенттерде (p = 0,025) жиі тіркелді. Темекі тарту, қоғамдық орындарға бару жиілігі және басқа факторлармен статистикалық мәнді байланыс анықталған жоқ. Қорытынды. Университетте оқудың алғашқы айларында N. meningitidis тасымалдаушылығының айтарлықтай артатыны анықталды. Бұл студенттік ортада инфекцияның таралу қаупін төмендету үшін алдын алу және мониторингтік шараларды күшейтудің маңыздылығын көрсетеді.

Сведения · Details