Central Asian Research Index

Наука и здравоохранение, 2026, № 4(28), с. 83-90

TREATMENT ADHERENCE AMONG PATIENTS WITH PERIPHERAL ARTERY DISEASE: ПРИВЕРЖЕННОСТЬ ЛЕЧЕНИЮ У ПАЦИЕНТОВ С ЗАБОЛЕВАНИЕМ ПЕРИФЕРИЧЕСКИХ АРТЕРИЙ

ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ШЕТКЕРІ АРТЕРИЯ АУРУЫ БАР НАУҚАСТАРДЫҢ ЕМГЕ БЕЙІМДІЛІГІ

U.G. Uruzbayeva, T.A. Bulegenov, A.A. Dyussupov, A.K. Akimzhanova, Ye.D. Mamyrov, A.Zh. Baibussinova, K. Dzhusupov, N.B. Omarov, D. Berikuly, D.M. Shabdarbayeva, Zh.K. Smailova, A.N. Ikhsanova, M.T. Orazgalieva, N.S. Smailov

NJSC "Semey medical university", Semey, Republic of Kazakhstan;
Head of the Public Health Department at the International Higher School of Medicine, Bishkek, Republic of Kyrgyzstan;
Astana IT University, Department of computational and data science, Computer Science, Astana, Republic of Kazakhstan

Аннотация · Abstract

Background and Objectives. Obliterating atherosclerosis of the lower extremity arteries (peripheral artery disease, PAD) is a growing health problem in Kazakhstan, yet patient-level data on treatment adherence remain scarce. Aim: To describe the sociodemographic, behavioural and clinical profile of patients with PAD and to characterize their self-reported treatment compliance. Materials and Methods. A cross-sectional survey was conducted among 119 patients, combining a structured sociodemographic questionnaire with the 66-item Level of Compliance instrument [9]. Because compliance responses could not be linked to individual patient records, adherence findings are presented descriptively. Results: Patients were predominantly male (71.4%), aged ≥61 years (63.0%) and urban residents (77.3%). Surgical treatment had been received by 74.8%; only 25.2% reported adherence to a hypocholesterolaemic diet, 7.6% regular physical activity, and 37.8% continued outpatient follow-up. Satisfaction was high for vascular-surgery care (90.8%) but lower for primary/outpatient care (53.8%). The mean total compliance score (range 0‒132) was 94.7 ± 14.0 (71.7% of the maximum possible score; Cronbach's α = 0.91), based on the 10 available response profiles. Conclusions: Modifiable risk factors remained highly prevalent, and engagement with lifestyle-based secondary prevention was low despite high rates of prior surgery. Overall treatment adherence was moderate-to-high and relatively homogeneous. These findings highlight the need for integrated secondary prevention programmes that combine vascular surgery, primary care, structured patient education, and supervised lifestyle modification to improve long-term cardiovascular and limb-related outcomes. Введение и цель. Облитерирующий атеросклероз артерий нижних конечностей (ОААНК) представляет собой растущую проблему здравоохранения в Казахстане, однако данные о приверженности лечению на уровне пациентов остаются ограниченными. Цель: описать социально-демографический, поведенческий и клинический профиль пациентов с ОААНК и охарактеризовать самооценённую приверженность лечению. Материалы и методы. Проведено поперечное исследование 119 пациентов с использованием структурированной социально-демографической анкеты и 66-пунктового опросника «Уровень комплаентности» (Кадыров и соавт., 2014). Результаты. В выборке преобладали мужчины (71,4%), лица ≥61 года (63,0%) и городские жители (77,3%). Хирургическое лечение получили 74,8% пациентов; лишь 25,2% сообщили о соблюдении гипохолестериновой диеты, 7,6% ‒ о регулярной физической активности, 37,8% продолжали амбулаторное наблюдение. Удовлетворённость была высокой в отношении сосудистой хирургии (90,8%) и ниже в отношении первичной/амбулаторной помощи (53,8%). Средний общий балл приверженности лечению (диапазон 0‒132) составил 94,7 ± 14,0 (71,7% от максимально возможного значения; α Кронбаха = 0,91) на основе 10 доступных профилей ответов. Выводы. Модифицируемые факторы риска остаются широко распространёнными, вовлечённость в мероприятия вторичной профилактики образа жизни низкая, несмотря на высокую частоту предшествующих операций. Приверженность лечению была умеренно высокой и относительно однородной. Необходимо усиление амбулаторного наблюдения и обучения пациентов, а также более крупные исследования со сверенными индивидуальными данными. Кіріспе және мақсаты. Аяқ артерияларының облитерациялаушы атеросклерозы (шеткі артерия ауруы) Қазақстанда өсіп келе жатқандықтан, денсаулық сақтаудың үлкен мәселесі болып табылады, алайда емге деген бейімділігі туралы науқасатар білімінің деңгейі әлі де жеткіліксіз. Мақсаты аяқ артерияларының облитерациялаушы атеросклерозы бар науқастардың әлеуметтік-демографиялық, мінез-құлықтық және клиникалық профилін сипаттау және олардың өзін-өзі бағалаған емдеуге сәйкестігін анықтау. Материалдар мен әдістері. 119 науқасқа құрылымдық әлеуметтік-демографиялық сауалнама мен 66 тармақтан тұратын «Комплаенттілік деңгейі» сауалнамасын (Кадыров және т.б., 2014) қолдана отырып, көлденең қима зерттеу жүргізілді. Сандық талдау үшін комплаенттілік шкаласы бойынша он аналитикалық түрде ерекшеленетін жауап профилі қолжетімді болды; олар жеке науқасатардың деректерімен байланыстырылмағандықтан, ассоциациялық талдау жүргізілмеді. Нәтижелері. Топта ер адамдар (71,4%), 61 жастан асқандар (63,0%) және қала тұрғындары (77,3%) басым болды. Науқасатардың 74,8%-ы хирургиялық емдеуден өтті; тек 25,2%-ы гипохолестеринді диетаны сақтайтынын, 7,6%-ы тұрақты физикалық белсенділікті, 37,8%-ы амбулаториялық бақылауды жалғастыратынын хабарлады. Тамырлық хирургия көмегіне қанағаттану деңгейі жоғары болды (90,8%), ал алғашқы/амбулаториялық көмекке қанағаттану төмен болды (53,8%). Емге бейімділіктің жалпы балы (0‒132 аралығы) орта есеппен 94,7 ± 14,0 болды (ең жоғары мүмкін мәннің 71,7%-ы; Кронбахтың α = 0,91), қолжетімді 10 жауап профилі негізінде. Қорытынды. Өзгертуге болатын қауіп факторлары кең таралған күйінде қалуда, ал өмір салтына негізделген екіншілік профилактикаға қатысу төмен, хирургиялық емдеудің жоғары жиілігіне қарамастан. Емге бейімділік орташа-жоғары деңгейде және салыстырмалы түрде біртекті болды. Амбулаториялық бақылауды және науқастарға ақпарат беруді күшейту, сондай-ақ ауқымды зерттеулерді терең жүргізуді талап етеді.

Сведения · Details