Central Asian Research Index

Наука и здравоохранение, 2025, № 1(27), с. 66-74

NON-VARICOSE BLEEDING FROM THE UPPER GASTROINTESTINAL TRACT: НЕВАРИКОЗНЫЕ КРОВОТЕЧЕНИЯ ИЗ ВЕРХНИХ ОТДЕЛОВ ЖЕЛУДОЧНО-КИШЕЧНОГО ТРАКТА

ЖОҒАРҒЫ АСҚАЗАН-ІШЕК ЖОЛДАРЫНАН ВАРИКОЗДЫ ЕМЕС ҚАН КЕТУ

O.T. Ibekenov, A.N. Baymakhanov, A.B. Berkinbay, Ye.M. Zheldibaev, M.K. Duisebekov, N.B. Esenbekov, T.S. Zhorayev

NJC “Kazakh National Medical University named after S.D. Asfendiyarov”, Almaty, Kazakhstan; National Scientific Center of Surgery Named After A.N. Syzganov, Almaty, Republic of Kazakhstan; City Emergency Medical Care Hospital, Almaty, Republic of Kazakhstan
NJC “Kazakh National Medical University named after S.D. Asfendiyarov”, Almaty, Kazakhstan
NJC “Kazakh National Medical University named after S.D. Asfendiyarov”, Almaty, Kazakhstan; National Scientific Center of Surgery Named After A.N. Syzganov, Almaty, Republic of Kazakhstan
National Scientific Center of Surgery Named After A.N. Syzganov, Almaty, Republic of Kazakhstan
NUO "Kazakh-Russian Medical University", Almaty, Republic of Kazakhstan

Аннотация · Abstract

Introduction. Non-variceal upper gastrointestinal bleeding (NVUGIB) is one of the most critical issues in emergency surgery. This pathology is characterized by a high prevalence and significant mortality rates, especially among elderly patients and individuals with comorbid conditions. Aim. To study the treatment outcomes of patients with non-variceal upper gastrointestinal bleeding. Materials and methods. A retrospective study was conducted among n = 667 patients who received inpatient treatment at the surgical department of the City Emergency Hospital in Almaty from January 1, 2019, to December 31, 2023. Mean values (M ± m) and differences between arithmetic means were assessed using Student’s t-test. The relationship between clinical parameters and outcomes was evaluated using the chi-square (χ²) test. Risk factors for adverse outcomes (mortality, rebleeding, need for surgical treatment) were analyzed using logistic regression. The impact of factors was assessed by calculating the odds ratio (OR) with a 95% confidence interval (95% CI). A p-value < 0.05 was considered statistically significant. Results. The primary causes of bleeding were acute ulcers (60.4%), Mallory-Weiss syndrome (20.4%), chronic ulcers (13.2%), and bleeding of unknown etiology (6.0%). According to the Forrest classification, the most common form was IIB (54.5%). The overall rebleeding rate was 6.9%, while the total mortality rate was 3.6%. Mortality rates by etiology were as follows: acute ulcers – 2.7%, chronic ulcers – 5.6%, Mallory-Weiss syndrome – 0.7%, and bleeding of unknown etiology – 17.5%. The average surgical intervention rate during the study period was 2.8%. Conclusions. Thus, non-variceal upper gastrointestinal bleeding remains a pressing issue in gastroenterology and surgery, requiring a comprehensive approach to diagnosis and treatment. The study confirmed the high prevalence of peptic ulcer disease, Mallory-Weiss syndrome, and erosive lesions as leading causes of bleeding. The main risk factors for NVUGIB include the use of anticoagulants, nonsteroidal anti-inflammatory drugs, and cardiovascular diseases, highlighting the necessity of careful medication management in patients at high risk of bleeding. Введение. Неварикозные кровотечения из верхних отделов желудочно-кишечного тракта (НВК ВОЖКТ) — одна из важнейших проблем в экстренной хирургии. Данная патология характеризуется высокой распространённостью и значительными показателями летальности, особенно среди пациентов старших возрастных групп и лиц с сопутствующими патологиями. Цель. Изучение результатов лечения пациентов с неварикозными кровотечениями из верхних отделов желудочно-кишечного тракта. Материалы и методы. Ретроспективное исследование проведено среди n=667 пациентов, получивших стационарное лечение в хирургическом отделении Городской больницы скорой неотложной помощи г. Алматы в период с 1 января 2019 года по 31 декабря 2023 года. Средние значения (М±m) и различия между средними арифметическими величинами оценивались с использованием критерия Стьюдента (t). Для оценки связи между клиническими параметрами и результатами использовался критерий χ² (хи-квадрат). Оценка факторов риска развития неблагоприятных исходов (летальности, рецидива кровотечения, потребности в хирургическом лечении) проводилась с использованием логистической регрессии. Влияние факторов оценивалось путем расчета отношения шансов (OR) с 95% доверительным интервалом (95% ДИ). Значение p<0,05 считалось статистически значимым. Результаты. Основными причинами кровотечений были острые язвы (60,4%), синдром Мэллори-Вейса (20,4%), хронические язвы (13,2%) и кровотечения неизвестной этиологии (6,0%). По классификации Forrest наиболее часто встречалась форма IIB (54,5%). Общий уровень рецидив кровотечений составил 6,9%, а общая летальность — 3,6%. Всего летальность составила 3,6%. Из них при острых язвах — 2,7%, хронических язвах — 5,6%, синдроме Мэллори-Вейса — 0,7%, кровотечениях неясной этиологии — 17,5%. Хирургическая активность в исследуемый период составила в среднем 2,8%. Выводы. Таким образом, неварикозное кровотечение из верхних отделов желудочно-кишечного тракта остается актуальной проблемой гастроэнтерологии и хирургии, требующей комплексного подхода к диагностике и лечению. Проведенное исследование подтвердило высокую распространенность язвенной болезни, синдрома Мэллори-Вейса и эрозивных поражений как ведущих причин кровотечений. Основными факторами риска развития НВК ВОЖКТ остаются прием антикоагулянтов, нестероидных противовоспалительных препаратов, сердечно-сосудистые заболевания, что требует тщательной коррекции медикаментозной терапии у пациентов с высокой предрасположенностью к кровотечениям. Кіріспе. Жоғары асқазан-ішек жолдарынан варикозды емес қан кетулер (ЖАІЖ ВЕК) жедел хирургиядағы ең маңызды мәселелердің бірі. Бұл патология егде жастағы науқастар мен қосалқы аурулары бар адамдар арасында жоғары таралуымен және өлім-жітім көрсеткіштерінің айтарлықтай деңгейімен сипатталады. Мақсаты. Жоғарғы асқазан-ішек жолдарының варикозды емес қан кетулері бар науқастардың емдеу нәтижелерін зерттеу. Материалдар мен тәсілдер. Ретроспективті зерттеу Алматы қаласындағы Жедел жәрдем қалалық ауруханасының хирургия бөлімшесінде 2019 жылғы 1 қаңтар мен 2023 жылғы 31 желтоқсан аралығында стационарлық ем қабылдаған n=667 науқас арасында жүргізілді. Орташа мәндер (M±m) мен орташа арифметикалық шамалар арасындағы айырмашылықтар Стьюдент критерийі (t) көмегімен бағаланды. Клиникалық параметрлер мен нәтижелер арасындағы байланысты бағалау үшін χ² (хи-квадрат) критерийі қолданылды. Қолайсыз нәтижелердің (өлім-жітім, қан кетудің қайталануы, хирургиялық емдеуге қажеттілік) даму қаупі факторларын бағалау логистикалық регрессия әдісі арқылы жүргізілді. Факторлардың әсері шанс қатынасы (OR) және 95% сенімділік интервалын (95% CI) есептеу арқылы бағаланды. p<0,05 мәні статистикалық тұрғыдан маңызды деп қабылданды. Нәтижелер. Қан кетудің негізгі себептері жедел ойық жаралар (60,4%), Мэллори-Вейсс синдромы (20,4%), созылмалы ойық жаралар (13,2%) және этиологиясы белгісіз қан кетулер (6,0%) болды. Forrest жіктемесі бойынша жиі кездесетін түр IIB (54,5%) анықталды. Жалпы қан кетудің қайталану деңгейі 6,9%, ал жалпы өлім-жітім 3,6% құрады. Өлім-жітім көрсеткіші жедел ойық жаралар кезінде — 2,7%, созылмалы ойық жараларда — 5,6%, Мэллори-Вейсс синдромында — 0,7%, этиологиясы белгісіз қан кетулерде — 17,5% деңгейінде тіркелді. Зерттелген кезеңде хирургиялық белсенділік орташа 2,8% жетті. Қорытындылар. Осылайша, жоғарғы асқазан-ішек жолдарының варикозды емес қан кетулері гастроэнтерология мен хирургиядағы өзекті мәселе болып қала беруде, оның диагностикасы мен емдеуіне кешенді тәсіл қажет. Зерттеу нәтижелері ойық жара ауруының, Мэллори-Вейсс синдромының және эрозиялық зақымданулардың қан кетудің негізгі себептері екенін растады. ЖАІЖ ВЕК дамуының негізгі қауіп факторлары антикоагулянттар мен стероидты емес қабынуға қарсы препараттарды қабылдау, жүрек-қан тамырлары аурулары, бұл қан кетуге жоғары бейімділігі бар науқастарда дәрілік терапияны мұқият түзетуді талап етеді.

Сведения · Details