М.МАҒАУИННІҢ «ҚЫПШАҚ АРУЫ» ХИКАЯТЫНДАҒЫ ДЕКОЛОНИЯЛЫҚ САНА КӨРІНІСТЕРІ
Бұл мақалада М.Мағауиннің «Қыпшақ аруы» романына постколониялық, деколониялық сыни көзқарас тұрғысынан терең талдау жасау жасалды. Постотарлық дискурс шеңберінде аталған туындының мәдени мұра және қарсылық, бірегейлік, тарихи жады, еліктеу, екіұдай сана сияқты мәселелерді қалай қозғайтыны талданады. Мәтінді талдау арқылы шығарманың стереотиптерге, билік қарым-қатынасына және отарлық езгіге қалай қарсы тұратыны анықталады. Сондай-ақ деколониялық сындағы эпистемикалық иерархия анықталып, осы иерархиядағы қыпшақ дәуіріндегі бәдіздеу өнерінің орны көрсетіледі. Кейіпкердің билік матрицасынан ажырау мәселесі хронотоптық ауысу арқылы көрініс табатыны дәлелденеді. Нәтижесінде балама эпистемиология арқылы жазушының мазмұны да, формасы да ұлттық жаңа сыни білім ұсынатыны көрсетіледі. Романдағы кейіпкерлердің психологиялық портреті, отарлық сананың қалыптасуы мен оған қарсылық стратегиялары Франц Фанонның отарланған халықтың психопатологиясы туралы іліміне, Уолтер Мигнолоның отаршылдық билік матрицасы теориясына және Энн Добидің постколониалды сыны тұрғысынан қарастырылады. Аталған теорияларға сүйене отырып, кейіпкерлердің бойындағы өзін төмен санау кешені мен одан арылу жолдары көрсетіледі. Мақала барысында отарлық жүйенің жеке тұлға психологиясын еуропацентристік қалыпқа салу әрекеті және тарихи архетиптер арқылы болмысты қалпына келтіру процесі сияқты мәселелер де қарастырылады. Талдау нәтижесі шығарма кейіпкерлерінің гегемондық әлеуметтік-саяси құрылымдар ішіндегі бірегейлік пен қадір-қасиет үшін күресті зерттеудің нарративтік құралдары ретінде қызмет ететінін анықтайды. Сонымен қатар бұл зерттеу постколониалды дәуірдегі қарсылық, ынтымақтастық және адамгершілік нарративтерін қалыптастырудағы әдебиеттің трансформациялық әлеуетін көрсетеді.
Сведения
- Опубликовано
- 2026 · Т. 156, № 3, С. 141-153
- Язык
- Казахский
- ISSN
- 2616-678X · 2663-1288
- Издатель
- L. N. Gumilyov Eurasian National University