Central Asian Research Index

REPORTS, 2025, т. 4, № 356

ӨНЕРКƏСІПТІК САРҚЫНДЫ СУЛАРДЫ ТАЗАРТУДЫҢ ƏДІСТЕРІН САЛЫСТЫРМАЛЫ ТҮРДЕ ЗЕРТТЕУ

Л.М. Калимолдина, Қ.Ж. Жалгасбаев, А.С. Даулетбаев

Аннотация · Abstract

Елімізде су ресурстарын тиімді пайдалану мен ауыз су мәселесі жиі көтеріліп жүр. Су планетаның шамамен 71% - қамтиды, сондықтан су ортасы адамның тіршілік ету ортасының едәуір бөлігі. Бұл су ортасының шамамен 97%-ы мұхиттарда, ал қалған бөлігі көлдерде, өзендерде және т.б. Суды зерттеу нысандары ғылыми-техникалық прогрестің басынан бастап маңызды саласы болды табиғи жүйелерге, әсіресе ағынды суларға. ағындарының ластану экологиясының кейбір негізгі принциптері белгіленді. Қазіргі уақытта, біз су объектілерінің химиялық компоненттерін сипаттай және сандық түрде анықтай және олардың өзгеру динамикасын бағалай аламыз. Бұл мақаланың мақсаты — су объектілерінің тазалығы үшін декларацияланған саясатындағы заттардың нақты жағдайының себептерін сипаттауға тырысу. Ақаба суларды тазартудың тенденциясы тек оң деп сипаттауға болады көп жағдайда мұндай тазарту қондырғылары көмегімен орындалады. Мақалада жер үсті ағындары мен шаруашылық-тұрмыстық суды тазарту құрылғылары құрылыстарын салудың қалыптасқан тәжірибесі сипатталған. Мұндай құрылыстарды пайдалану спецификасы сипатталған, тазалау сапасы нормативтеріне қол жеткізуге кедергі келтіретін себептер келтірілген. Зауыттық дайын тазарту құрылғылар жиынтығығың ең көп таралған маркалары қарастырылады: мембраналық биореакторлары бар құрылғылар, дискілі биофильтрлермен, SBR технологиясы, азротенктемен «классикалық» тазарту қондырғылары. Осы технологиялық схемалардың ақаба сулардың аз мөлшерін жергілікті тазарту үшін қолданылуы жағдайында негізгі артықшылықтары мен кемшіліктері келтірілген. Бұл технологияларды үлкейтілген техникалық-экономикалық салыстыру қарастырылған. Су ресурстарын үнемді пайдалану инновациялық технологияларды енгізуге негізделуі тиіс. Ақаба суларды тазартуға арналған тиімді биомембраналық технологияға шолу және талдау жасалды. Сонымен қатар, мақалада мембраналық биореакторлардың (МБР) жұмысының негізгі принциптері, олардың артықшылықтары мен кемшіліктері, сондай-ақ қолдану салалары қарастырылады. МБР ластаушы заттардың биологиялық деградациясы мен мембраналық фильтрация процестерін біріктіреді, бұл ақаба сулардан органикалық және бейорганикалық заттарды тиімді жоюға мүмкіндік береді.

Сведения · Details