Central AsianResearch Index

ОТРАЖЕНИЕ НАЦИОНАЛЬНЫХ ТРАДИЦИЙ В ЭПОСЕ «МАНАС»: «МАНАС» ЭПОСУНДАГЫ УЛУТТУК КААДА-САЛТТАРДЫН ЧАГЫЛДЫРЫЛЫШЫ

REFLECTION OF NATIONAL TRADITIONS IN THE EPIC «MANAS»

Нам известно, что эпос «Манас» принадлежит к высо­чай­шим и чистейшим образцам искусства речи. В произ­ве­де­нии передается от различных явлений природы до внутренняя пе­чаль и радость человека. Изображены такие кыргызские обы­­чаи, как сновидение, игра, колыбельная свадьба, названия имен, воспитание царя, игры, гадание снов. Слушая все это от рассказчика или читая по письменной рукописи, видишь, что каждое описание находится на своем месте, чувствуешь, что они имеют художественную систему и назначение, и не мо­жешь не поражаться художественному воображению рас­­сказ­чиков Манаса. В заключение следует отметить, что в содер­жание многослойного эпоса, охватывающего многие сто­­летия, входят различные стороны человеческой жизни, обще­ственной жизни, лирические, морально-этические воп­ро­сы любви, географические, медицинские, астрономические, фи­­ло­софские концепции, традиции и обычаи древнего кыр­гыз­ско­го народа, обряды, развлечения, эпическое содер­жа­ние, на­чи­навшиеся от сказок, мифов до профессиональной худо­­же­ст­венной литературы. Барыбызга белгилүү болгондой, «Манас» эпосу сөз өнө­рү­­­­­­нүн эң бийик, эң таза үлгүлөрүн алып жүргөн залкар чыга­р­ма. Эпосто баатырлар, жаратылыштын ар түрдүү кубу­луш­­тары, адамдын ички кайгы-кубанычына чейин берилет. Кыр­гыз­дын түш көрүү, талгак болуу, бешик той, ат коюу, хан кө­тө­­рүү, оюндары, түш жооруу сыяктуу каада-салттары ча­гыл­дырылган. Мына ушунун баарын манасчыдан угуп оту­руп, же жазылып алынган кол жазмадан окуп отуруп, ар бир сү­рөт­төө өз ордунда экенин көрүп, алардын көркөмдүк сис­те­масы, максаты бар экенин сезип, элдин көркөмдүк фан­та­зия­сы­на таң калбай койбойсуң. Жыйынтыктап айтканда, көп, кы­лымдар бою өз ичине камтыган көп катмарлуу эпос­тун маз­­мунга, адам турмушунун ар түрдүү жактарын, социал­дык турмуш, сүйүү лирикалык, моралдык-этикалык ма­се­­ле­ле­рин, байыркы кыргыздардын географиялык, мед­и­ци­на­лык­, ас­тро­номиялык, философиялык түшүнүктөрүн, каада-салт­та­рын, үрп-адаттарын, ырым-жырымдарын, оюн-зоо­к­то­рун, бүтүндөй камтыган эпостук мазмунга, башталышы жо­мок­тон, мифтен, фантастикадан башталып, профе­с­сио­нал көр­көм адабиятка чейинки маалыматтар камтылган. We know that the epic “Manas” belongs to the highest and pu­­rest examples of the art of speech. The work conveys from va­rious natural phenomena to the inner sadness and joy of a person. Kyr­gyz customs such as dreaming, playing, lullaby wedding, na­ming names, raising a king, games, dream fortune-telling are de­pic­ted. Listening to all this from the narrator or reading from a written manuscript, you see that each description is in its place, you feel that they have an artistic system and purpose, and you cannot help but be amazed at the artistic imagination of the Manas narrators. In conclusion, it should be noted that the content of the multi-layered epic, covering many centuries, includes various as­pects of human life, social life, lyrical, moral and ethical issues of love, geographical, medical, astronomical, philosophical concepts, traditions and customs of the ancient Kyrgyz people, rituals, en­ter­tain­ment, epic content, ranging from fairy tales, myths to pro­fes­sional fiction.

Сведения

Опубликовано
2023 · № 7, С. 325-327
Язык
Русский
ISSN
1694-8483 · 1694-8491
Издатель
Publishing House of Scientific Journals and Children's Fiction
Аффилиации
Кыргызский национальный университет им. Ж.Баласагына